The Prime Minister, Shri Narendra Modi inspecting the Guard of Honour, during the ceremonial welcome at the Egmont Palace, in Brussels, Belgium on March 30, 2016. The Prime Minister of Belgium, Mr. Charles Michel is also seen.
Wednesday, 30 March 2016
Tuesday, 29 March 2016
Israel's Rafael, India's Reliance in JV for air defense systems
JERUSALEM: State-owned Israeli defense contractor Rafael Advanced Defense
Systems and India's Reliance Defense said on Tuesday they are setting up a
joint venture in India to produce air to air missiles, air defense systems and
observation balloons.
The
companies will address programs valued at $10 billion over the next decade.
Reliance
Defense, a unit of Reliance Infrastructure (RLIN.NS), will hold 51 percent of the
joint venture and Rafael, one of Israel's largest defense firms, will hols the
other 49 percent.
Rafael is a market leader in the air to air
missile segment with products such as Python and Derby. Its air defense systems
portfolio includes a number of short and medium range missiles.
Rafael has already provided large aerostat
systems to the Indian Air Force for its surveillance, reconnaissance,
communication and intelligence needs, the companies noted.
The joint venture will offer the entire
range of products in these fields to the Indian armed forces, they added.
(Reporting
by Steven Scheer)
India has signed 59 bilateral and/or unilateral APAs
Government signs 11 unilateral Advance Pricing Agreements (APAs)
The Central Board of Direct Taxes signed 11 unilateral APAs on 28th March, 2016. With this signing, India has entered into 59 bilateral and/or unilateral APAs. The Advance Pricing Agreement (APA) programme was introduced by the Finance Act, 2012 to provide a predictable and non-adversarial tax regime and to reduce litigation in the Indian transfer pricing regime. 50 of these agreements have been signed in the current financial year. The agreements cover a range of international transactions, including corporate guarantees, royalty, software development services, IT enabled services and trading. The agreements pertain to different industrial sectors like telecom, media, automobiles, IT services, etc. Some of the agreements have rollback provisions and provide certainty to the taxpayers for 9 years with regard to the covered international transactions. Rollback provisions in APAs were introduced in the July 2014 Budget to provide certainty on the pricing of international transactions for 4 years (rollback years) preceding the first year from which APA becomes applicable. With the notification of Rollback rules in March 2015, the taxpayer has been provided the option to choose certainty in transfer pricing matters with the Government for a total of nine years (5 future years and 4 prior years).
Since the notification of the APA scheme on 30.08.2012, approximately 580 applications for APAs have been received and about half of these contain a request for the Rollback provisions. The number of applications is indicative of the wide international and national appreciation of the India’s APA programme’s ability to address complex transfer pricing issues in a fair and transparent manner.
School students can play a major role in spreading the message of Water conservation and Pollution control of rivers says Uma Bharti
Sixth National Painting Competition on Water conservation and Pollution concludes
Union Minister for Water Resources, River Development and Ganga Rejuvenation Sushri Uma Bharti has said that school students can play a major role in spreading the message of water conservation and pollution control of rivers. Speaking at the sixth National Painting Competition on Water Conservation and Pollution held in New Delhi today the Minister said painting competitions on water conservation bring out innovative ideas for depicting the water stressed situation of our country and various possible solutions for judicious water management including its conservation and prevention of contamination. The Minister expressed her happiness at the wide range of innovative ideas expressed through the paintings by the young children, which, she said would guide the Ministry in taking appropriate action for ensuring safe and sustainable water for the future. She said the beautiful ideas presented by the children in their painting will motivate others in conservation and judicious utilisation of water. The Minister said “Conservation of water, which is important to all of us, needs to become a way of life for children so that they grow up as water literate and water conscious citizens”. Sushri Bharti expressed the hope that the students taking part in the competition will be instrumental in spreading the message of conservation and judicious management of water in their schools, communities and society at large. She called upon the students, their parents as well as teachers to join hands in creating public awareness on water conservation and protection of water resources.
The Minister presented first prize of Rs. 50,000 to Kumari Ayesha Patanaik (Odisha), Two second prizes of Rs. 25, 000 each to Master Suraj Chaudhari (Goa) and Master V Hemchandran (Puducherry) and three third prizes of Rs. 10,000 each to Kumari Bidipta Deb (Tripura), Kumari G Emora Mercy (Tamil Nadu) and Kumari Neha Sharma (Haryana). The Minister also presented consolation prizes of Rs. 5,000 each to another 24 participants.
The National Painting Competition is organised annually by Central Ground Water Board (CGWB), Ministry of Water Resources, River Development and Ganga Rejuvenation for the students of class VI, VII and VIII as part of the information, education and communication schemes of the Ministry. The competition which is being held annually since 2010, is held in three stages i.e. School, State and National level. This year, more than 14 lakh students from about 17,000 schools in the country participated in the school level painting competitions with the theme “Care for Water –Secure the Future”. Out of these, 50 students shortlisted by experts from each State/UT were invited to participate in the State level painting competitions organised during January 2016, mostly along banks of rivers on the theme “Protect Ground Water and Rivers form Pollution”. First prize winner from every state participated in today’s National Level Competition.
Special Secretary, Ministry of Water Resources, River Development and Ganga Rejuvenation Dr Amarjit Singh and Chairman, CGWB, Shri KB Biswas also spoke on the occasion.
Second batch of 50 declassified files relating to Netaji Subhas Chandra Bose released Online by Dr. Mahesh Sharma
Second Set of 50 declassified files relating to Netaji Subhas Chandra Bose was released Online on Web Portalwww.netajipapers.gov.in by Dr. Mahesh Sharma, Minister of State (I/C) for Culture and Tourism here today. The present batch of 50 files consists of 10 files from the Prime Minister’s Office (PMO), 10 files from Ministry of Home Affairs (MHA), and 30 files from Ministry of External Affairs (MEA) pertaining to the period 1956 to 2009.
It may be recalled that First lot of 100 files relating to Netaji, after their preliminary conservation treatment and digitization, was put in the public domain by the Prime Minister of India Shri Narendra Modi on 23 January 2016, on the occasion of the 119th birth anniversary of Netaji.
The present release of 50 files will further meet the continued public demand to access these files and this will also facilitate scholars to carry out further research on the doyen of the freedom movement.These many files having passed the scrutiny of the specially constituted Committee having experts from the field of Archives which looks into the aspects such as :
- To ascertain the physical conditions of the files and carry out necessary repair and conservation wherever needed, through Conservation Unit.
- To verify the quality of digitization for enabling the digitized records to upload in the web portal ‘www.netajipapers.gov.in.
- To check if there are any duplication in the files.
are being released on the Internet for use by the researchers and general public.
It may further be added that in 1997 the National Archives of India had received 990 declassified files pertaining to the Indian National Army (Azad Hind Fauj) from the Ministry of Defence, and in 2012, 1030 files/ items pertaining the Khosla Commission (271 files/ items) and Justice Mukherjee Commission of Inquiry (759 files/ items) from the Ministry of Home Affairs. All these files/ items are already open to the public under the Public Records Rules, 1997.
Monday, 28 March 2016
63rd National Film Awards, 2015 announced
Bahubali awarded Best Feature Film and Bajrangi Bhaijaan declared Best Popular Film providing Wholesome Entertainment
Amitabh Bachchan to be given Best Actor award for the film Piku; Kangana Ranaut Best Actress for Tanu Weds Manu Returns
Sanjay Leela Bhansali given Best Direction Award for his Film Bajirao Mastani
Amitabh Bachchan to be given Best Actor award for the film Piku; Kangana Ranaut Best Actress for Tanu Weds Manu Returns
Sanjay Leela Bhansali given Best Direction Award for his Film Bajirao Mastani
The 63rd National Film Awards 2015 were announced
today by the Chairpersons of the three juries on Feature Films, Non Feature
Films and Best Writing on Cinema. The Feature Film Central panel was headed by
Shri Ramesh Sippy, a popular director & producer in Hindi cinema. The
Central panel comprised of 11 members including Chairman. The Non Feature jury
was headed by Shri Vinod Ganatra and comprised of 7 members including the
Chairman. The jury on Best Writing on Cinema was headed by Ms. Advaita Kala and
comprised of 3 members including the Chairperson.
Prior to the announcement of the awards, the Chairpersons of the
three juries and members of the jury presented their reports to Minister for
Finance, Corporate Affairs and Information & Broadcasting, Shri Arun
Jaitley. Minister of State for Information & Broadcasting, Col.
Rajyavardhan Rathore and Secretary (I&B), Shri Sunil Arora were also
present on the occasion. Shri Jaitley appreciated the efforts put in by the
jury members in deciding the awards in various categories which reflected the
diversity of India’s cinematic brilliance and diversity.
Some of the prominent winners in various categories for this
year National Film Awards included Bahubali in the best Feature Film category
and Amdavad
Ma Famous in the best Non-Feature Film Category. Amitabh Bachchan was given the
best actor award for the film Piku and Kangana Ranaut was given the best
actress award for her movie Tanu Weds Manu Returns. Samuthirakan
was given the Best Supporting Actor award for the film Visaranaai. The award
for best supporting actress was given to Tanvi Azmi for her role in Bajirao
Mastani. Sanjay Leela Bhansali was given the Best Direction
Award for his Film Bajirao Mastani.
Dr.
Rajakumar Samagra Charithre was given the Best Book on cinema award. The best film critic award was given to Meghachandra Kongbam who interprets the
world of Indian cinema for his readers in Manipuri. This year National Film
Awards included a special award given to the state of Gujarat for being the
most film friendly state in the Country.
50 Declassified Files Relating to Netaji Subhas Chandra Bose to be Released ‘Online’ Tomorrow
The Second batch of fifty declassified files relating to Netaji Subhas Chandra Bose will be released online on web portal www.netajipapers.gov.in
by Dr. Mahesh Sharma, the Minister of State for Culture and Tourism
(I/C) and Civil Aviation on 29 March, 2016 at 3:30 PM. The present
batch of 50 files consists of 10 files from the Prime Minister’s Office
(PMO), 10 files from Ministry of Home Affairs (MHA), and 30 files from
Ministry of External Affairs (MEA) pertaining to the period 1956 to
2009.
It may be recalled that first lot of 100 files relating to Netaji, after their preliminary conservation treatment and digitization, was put in the public domain by the Prime Minister of India, Shri Narendra Modi on 23 January 2016, on the occasion of the 119th birth anniversary of Netaji.
The present release of 50 files will further meet the continued public demand to access these files and this will also facilitate scholars to carry out further research on the doyen of the freedom movement. These many files having passed the scrutiny of the specially constituted Committee having experts from the field of Archives which looks into the aspects such as :
1. To ascertain the physical conditions of the files and carry out necessary repair and conservation wherever needed, through Conservation Unit.
2. To verify the quality of digitization for enabling the digitized records to upload in te web portal ‘www.netajipapers.gov.in’.
3. To check if there are any duplication in the files.
are being released on the internet for use by the researchers and general public.
It may further be added that in 1997 the National Archives of India had received 990 declassified files pertaining to the Indian National Army (Azad Hind Fauj) from the Ministry of Defence, and in 2012, 1030 files/ items pertaining the Khosla Commission (271 files/ items) and Justice Mukherjee Commission of Inquiry (759 files/ items) from the Ministry of Home Affairs. All these files/ items are already open to the public under the Public Records Rules, 1997.
It may be recalled that first lot of 100 files relating to Netaji, after their preliminary conservation treatment and digitization, was put in the public domain by the Prime Minister of India, Shri Narendra Modi on 23 January 2016, on the occasion of the 119th birth anniversary of Netaji.
The present release of 50 files will further meet the continued public demand to access these files and this will also facilitate scholars to carry out further research on the doyen of the freedom movement. These many files having passed the scrutiny of the specially constituted Committee having experts from the field of Archives which looks into the aspects such as :
1. To ascertain the physical conditions of the files and carry out necessary repair and conservation wherever needed, through Conservation Unit.
2. To verify the quality of digitization for enabling the digitized records to upload in te web portal ‘www.netajipapers.gov.in’.
3. To check if there are any duplication in the files.
are being released on the internet for use by the researchers and general public.
It may further be added that in 1997 the National Archives of India had received 990 declassified files pertaining to the Indian National Army (Azad Hind Fauj) from the Ministry of Defence, and in 2012, 1030 files/ items pertaining the Khosla Commission (271 files/ items) and Justice Mukherjee Commission of Inquiry (759 files/ items) from the Ministry of Home Affairs. All these files/ items are already open to the public under the Public Records Rules, 1997.
Sunday, 27 March 2016
New Bio-Medical Waste Management Rules Notified
"The new bio-medical waste management rules will change the way country used to manage this waste earlier. Under the new regime, the coverage has increased and also provides for pre-treatment of lab waste, blood samples, etc. It mandates bar code system for proper control. It has simplified categorisation and authorisation.Thus, it will make a big difference to clean India Mission",Union Minister of State (IC) Environment, Forest & Climate Change, ShriPrakashJavadekar, said here today, while releasing the new Bio-medical Waste Management Rules, 2016.
ShriPrakashJavadekar releasing the new Bio-Medical Waste Management Rules
(a) The ambit of the rules has been expanded to include vaccination camps, blood donation camps, surgical camps or any other healthcare activity;
(b) Phase-out the use of chlorinated plastic bags, gloves and blood bags within two years;
(c) Pre-treatment of the laboratory waste, microbiological waste, blood samples and blood bagsthrough disinfection orsterilisation on-site in the manner as prescribed by WHOor NACO;
(d) Provide training to all its health care workers and immunise all health workers regularly;
(e) Establish a Bar-Code System for bags or containers containing bio-medical waste for disposal;
(f) Report major accidents;
(g) Existing incinerators to achieve the standards for retention time in secondary chamber and Dioxin and Furans within two years;
(h) Bio-medical waste has been classified in to 4 categories instead 10 to improve the segregation of waste at source;
(i) Procedure to get authorisation simplified. Automatic authorisation for bedded hospitals. The validity of authorization synchronised with validity of consent orders for Bedded HCFs. One time Authorisation for Non-bedded HCFs;
(j) The new rules prescribe more stringent standards for incinerator to reduce the emission of pollutants in environment;
(k) Inclusion of emissions limits for Dioxin and furans;
(l) State Government to provide land for setting up common bio-medical waste treatment and disposal facility;
(m) No occupier shall establish on-site treatment and disposal facility, if a service of `common bio-medical waste treatment facility is available at a distance of seventy-five kilometer.
(n) Operator of a common bio-medical waste treatment and disposal facility to ensure the timely collection of bio-medical waste from the HCFs and assist the HCFs in conduct of training
Bio-medical waste
i. Biomedical waste comprises human & animal anatomical waste, treatment apparatus likeneedles, syringes and other materials used in health care facilities in the process of treatment and research. This waste is generated during diagnosis, treatment or immunisation in hospitals, nursing homes, pathological laboratories, blood bank, etc. Total bio-medical waste generation in the country is 484 TPD from 1,68,869 healthcare facilities (HCF), out of which 447 TPD is treated.
Proper Bio-medical waste management
ii. Scientific disposal of Biomedical Waste through segregation, collection and treatment in an environmentally sound manner minimises the adverse impact on health workers and on the environment. The hospitals are required to put in place the mechanisms for effective disposal either directly or through common biomedical waste treatment and disposal facilities. The hospitals servicing 1000 patients or more per month are required to obtain authorisation and segregate biomedical waste in to 10 categories, pack five colour backs for disposal. There are 198 common bio-medical waste treatment facilities (CBMWF) are in operation and 28 are under construction. 21,870 HCFs have their own treatment facilities and 1,31,837 HCFs are using the CBMWFs.
Problems of unscientific Bio-medical waste disposal
iii. The quantum of waste generated in India is estimated to be 1-2 kg per bed per day in a hospital and 600 gm per day per bed in a clinic. 85% of the hospital waste is non-hazardous, 15% is infectious/hazardous. Mixing of hazardous results in to contamination and makes the entire waste hazardous. Hence there is necessity to segregate and treat. Improper disposal increases risk of infection; encourages recycling of prohibited disposables and disposed drugs; and develops resistant microorganisms
Consultation process for new Bio-medical Waste ManagementRules, 2016
iv. The draft Bio-medical Waste Rules were published in June, 2015 inviting public objections and suggestions. Stakeholders consultation meets were organized in New Delhi, Mumbai and Kolkata.Consultative meetings with relevant Central Ministries, State Governments, State Pollution Control Boards and major Hospitals were also held. The suggestions / objections (about 50) received were examined by the Working Group in Ministry. Based on the recommendations of the Working Group, the Ministry has published the Bio- medical Waste Management Rules, 2016.
Common Yoga Protocol for 2nd International Day of Yoga released
The Common Yoga Protocol for the 2nd International Day of Yoga falling on 21st June, 2016, has been released. Shri Shripad Yesso Naik, Minister of State (IC) for AYUSH launched the Common Yoga Protocol booklet during the inaugural function of National Arogya Fair held at Panaji, Goa on 26th March, 2016. The Chief Minister of Goa, Shri Laxmikant Parsekar, Deputy CM and Health Minister Shri Francis D’Souza and other dignitaries were also present during the launch.
The booklet gives a brief overview about Yoga and Yogic practices to orient one towards comprehensive health for an individual and the community. The present edition of Common Yoga Protocol is an improvised version of last year’s Yoga Protocol. Some Yoga practices e.g. Yogic Sukshma Vyayama , Yogasanas, and Pranayama have been added in the 2nd revised edition. Apart from 45 minutes Common Yoga Protocol, a provision has been made for leading Yoga instutuions to incorporate 15 minutes Institutional Yogic practises e.g. Pranayama, Yoga Nidra, Dhayana, Satsang, etc. before Sankalpa as deemed fit. This makes the total duration of one hour of Yoga practice on International Day of Yoga.
The booklet gives a brief overview about Yoga and Yogic practices to orient one towards comprehensive health for an individual and the community. The present edition of Common Yoga Protocol is an improvised version of last year’s Yoga Protocol. Some Yoga practices e.g. Yogic Sukshma Vyayama , Yogasanas, and Pranayama have been added in the 2nd revised edition. Apart from 45 minutes Common Yoga Protocol, a provision has been made for leading Yoga instutuions to incorporate 15 minutes Institutional Yogic practises e.g. Pranayama, Yoga Nidra, Dhayana, Satsang, etc. before Sankalpa as deemed fit. This makes the total duration of one hour of Yoga practice on International Day of Yoga.
Text of PM’s “Mann ki Baat” programme on All India Radio
เคฎेเคฐे เคช्เคฏाเคฐे เคฆेเคถเคตाเคธिเคฏो, เคเคช เคธเคฌ เคो เคฌเคนुเคค-เคฌเคนुเคค เคจเคฎเคธ्เคाเคฐ! เคเค เคฆुเคจिเคฏा เคญเคฐ เคฎें เคเคธाเค เคธเคฎुเคฆाเคฏ เคे เคฒोเค Easter เคฎเคจा เคฐเคนे เคนैं। เคฎैं เคธเคญी เคฒोเคों เคो Easter เคी เฅेเคฐों เคถुเคญเคाเคฎเคจाเคฏें เคฆेเคคा เคนूँ।
เคฎेเคฐे เคฏुเคตा เคฆोเคธ्เคคो, เคเคช เคธเคฌ เคเค เคคเคฐเฅ Exam เคฎें busy เคนोंเคे। เคुเค เคฒोเคों เคी exam เคชूเคฐी เคนो เคเคฏी เคนोเคी। เคเคฐ เคुเค เคฒोเคों เคे เคฒिเค เคเคธเคฒिเค เคญी เคเคธौเคी เคนोเคी เคि เคเค เคคเคฐเฅ exam เคเคฐ เคฆूเคธเคฐी เคคเคฐเฅ T-20 Cricket World Cup. เคเค เคญी เคถाเคฏเคฆ เคเคช เคญाเคฐเคค เคเคฐ Australia เคे match เคा เคंเคคเฅाเคฐ เคเคฐเคคे เคนोंเคे। เคชिเคเคฒे เคฆिเคจों เคญाเคฐเคค เคจे เคชाเคिเคธ्เคคाเคจ เคเคฐ เคฌांเค्เคฒाเคฆेเคถ เคे เคिเคฒाเฅ เคฆो เคฌेเคนเคคเคฐीเคจ match เคीเคคे เคนैं। เคเค เคฌเฅिเคฏा เคธा momentum เคจเฅเคฐ เค เคฐเคนा เคนै। เคเค เคเคฌ Australia เคเคฐ เคญाเคฐเคค เคेเคฒเคจे เคตाเคฒे เคนैं, เคฎैं เคฆोเคจों เคीเคฎों เคे players เคो เค เคชเคจी เคถुเคญเคाเคฎเคจाเคฏें เคฆेเคคा เคนूँ।
65 เคช्เคฐเคคिเคถเคค เคเคจเคธँเค्เคฏा เคจौเคเคตाเคจ เคนो เคเคฐ เคेเคฒों เคी เคฆुเคจिเคฏा เคฎें เคนเคฎ เคो เคเค เคนों! เคฏे เคคो เคฌाเคค เคुเค เคฌเคจเคคी เคจเคนीं เคนै। เคธเคฎเคฏ เคนै, เคेเคฒों เคฎें เคเค เคจเค เค्เคฐांเคคि เคा เคฆौเคฐ เคा। เคเคฐ เคนเคฎ เคฆेเค เคฐเคนे เคนैं เคि เคญाเคฐเคค เคฎें cricket เคी เคคเคฐเคน เค เคฌ Football, Hockey, Tennis, Kabaddi เคเค mood เคฌเคจเคคा เคा เคฐเคนा เคนै। เคฎैं เคเค เคจौเคเคตाเคจों เคो เคเค เคเคฐ เคुเคถเคเคฌเคฐी เคे เคธाเคฅ, เคुเค เค เคชेเค्เคทाเคฏें เคญी เคฌเคคाเคจा เคाเคนเคคा เคนूँ। เคเคชเคो เคถाเคฏเคฆ เคเคธ เคฌाเคค เคा เคคो เคชเคคा เคเคฒ เคเคฏा เคนोเคा เคि เค เคเคฒे เคตเคฐ्เคท 2017 เคฎें เคญाเคฐเคค FIFA Under - 17 เคตिเคถ्เคตเคเคช เคी เคฎेเฅเคฌाเคจी เคเคฐเคจे เคा เคฐเคนा เคนै। เคตिเคถ्เคต เคी 24 เคीเคฎें เคญाเคฐเคค เคฎें เคेเคฒเคจे เคे เคฒिเค เค เคฐเคนी เคนैं। 1951, 1962 Asian Games เคฎें เคญाเคฐเคค เคจे Gold Medal เคीเคคा เคฅा เคเคฐ 1956 Olympic Games เคฎें เคญाเคฐเคค เคौเคฅे เคธ्เคฅाเคจ เคชเคฐ เคฐเคนा เคฅा। เคฒेเคिเคจ เคฆुเคฐ्เคญाเค्เคฏ เคธे เคชिเคเคฒे เคुเค เคฆเคถเคों เคฎें เคนเคฎ เคจिเคเคฒी เคชाเคฏเคฐी เคชเคฐ เคนी เคเคฒเคคे เคเค, เคชीเคे เคนी เคนเคเคคे เคเค, เคिเคฐเคคे เคนी เคเค, เคिเคฐเคคे เคนी เคเค। เคเค เคคो FIFA เคฎें เคนเคฎाเคฐा ranking เคเคคเคจा เคจीเคे เคนै เคि เคฎेเคฐी เคฌोเคฒเคจे เคी เคนिเคฎ्เคฎเคค เคญी เคจเคนीं เคนो เคฐเคนी เคนै। เคเคฐ เคฆूเคธเคฐी เคคเคฐเฅ เคฎैं เคฆेเค เคฐเคนा เคนूँ เคि เคเคจ เคฆिเคจों เคญाเคฐเคค เคฎें เคฏुเคตाเคं เคी Football เคฎें เคฐूเคि เคฌเฅ เคฐเคนी เคนै। EPL เคนो, Spanish League เคนो เคฏा Indian Super League เคे match เคนो। เคญाเคฐเคค เคा เคฏुเคตा เคเคธเคे เคตिเคทเคฏ เคฎें เคाเคจเคाเคฐी เคชाเคจे เคे เคฒिเค, TV เคชเคฐ เคฆेเคเคจे เคे เคฒिเค เคธเคฎเคฏ เคจिเคाเคฒเคคा เคนै। เคเคนเคจे เคा เคคाเคค्เคชเคฐ्เคฏ เคฏเคน เคนै เคि เคฐूเคि เคคो เคฌเฅ เคฐเคนी เคนै। เคฒेเคिเคจ เคเคคเคจा เคฌเฅा เค เคตเคธเคฐ เคเคฌ เคญाเคฐเคค เคฎें เค เคฐเคนा เคนै, เคคो เคนเคฎ เคธिเคฐ्เฅ เคฎेเฅเคฌाเคจ เคฌเคจ เคเคฐ เคे เค เคชเคจी เคिเคฎ्เคฎेเคตाเคฐी เคชूเคฐी เคเคฐेंเคे? เคเคธ เคชूเคฐा เคตเคฐ्เคท เคเค Football, Football, Football เคा เคฎाเคนौเคฒ เคฌเคจा เคฆें। เคธ्เคूเคฒों เคฎें, เคॉเคฒेเคों เคฎें, เคนिเคจ्เคฆुเคธ्เคคाเคจ เคे เคนเคฐ เคोเคจे เคชเคฐ เคนเคฎाเคฐे เคจौเคเคตाเคจ, เคนเคฎाเคฐे เคธ्เคूเคฒों เคे เคฌाเคฒเค เคชเคธीเคจे เคธे เคคเคฐ-เคฌ-เคคเคฐ เคนों। เคाเคฐो เคคเคฐเฅ Football เคेเคฒा เคाเคคा เคนो। เคฏे เค เคเคฐ เคเคฐेंเคे เคคो เคซिเคฐ เคคो เคฎेเฅเคฌाเคจी เคा เคฎเฅा เคเคเคा เคเคฐ เคเคธीเคฒिเค เคนเคฎ เคธเคฌ เคी เคोเคถिเคถ เคนोเคจी เคाเคนिเคฏे เคि เคนเคฎ Football เคो เคाँเคต-เคाँเคต, เคเคฒी-เคเคฒी เคैเคธे เคชเคนुँเคाเคं। 2017 FIFA Under – 17 เคตिเคถ्เคตเคเคช เคเค เคเคธा เค เคตเคธเคฐ เคนै เคเคธ เคเค เคธाเคฒ เคे เคญीเคคเคฐ-เคญीเคคเคฐ เคนเคฎ เคाเคฐों เคคเคฐเฅ เคจौเคเคตाเคจों เคे เค เคจ्เคฆเคฐ Football เคे เคฒिเค เคเค เคจเคฏा เคोเคฎ เคญเคฐ เคฆे, เคเค เคจเคฏा เคुเคค्เคธाเคน เคญเคฐ เคฆे। เคเคธ เคฎेเฅเคฌाเคจी เคा เคเค เฅाเคฏเคฆा เคคो เคนै เคนी เคนै เคि เคนเคฎाเคฐे เคฏเคนाँ Infrastructure เคคैเคฏाเคฐ เคนोเคा। เคेเคฒ เคे เคฒिเค เคो เคเคตเคถ्เคฏเค เคธुเคตिเคงाเคँ เคนैं เคเคธ เคชเคฐ เคง्เคฏाเคจ เคाเคเคा। เคฎुเคे เคคो เคเคธเคा เคเคจंเคฆ เคคเคฌ เคฎिเคฒेเคा เคเคฌ เคนเคฎ เคนเคฐ เคจौเคเคตाเคจ เคो Football เคे เคธाเคฅ เคोเฅेंเคें।
เคฆोเคธ्เคคो, เคฎैं เคเคช เคธे เคเค เค เคชेเค्เคทा เคเคฐเคคा เคนूँ। 2017 เคी เคฏे เคฎेเฅเคฌाเคจी, เคฏे เค เคตเคธเคฐ เคैเคธा เคนो, เคธाเคฒ เคญเคฐ เคा เคนเคฎाเคฐा Football เคฎें momentum เคฒाเคจे เคे เคฒिเค เคैเคธे-เคैเคธे เคाเคฐ्เคฏเค्เคฐเคฎ เคนो, เคช्เคฐเคाเคฐ เคैเคธे เคนो, เคต्เคฏเคตเคธ्เคฅाเคं เคฎें เคธुเคงाเคฐ เคैเคธे เคนो, FIFA Under – 17 เคตिเคถ्เคตเคเคช เคे เคฎाเคง्เคฏเคฎ เคธे เคญाเคฐเคค เคे เคจौเคเคตाเคจों เคฎें เคेเคฒ เคे เคช्เคฐเคคि เคฐूเคि เคैเคธे เคฌเฅे, เคธเคฐเคाเคฐों เคฎें, เคถैเค्เคทिเค เคธंเคธ्เคฅाเคं เคฎें, เค เคจ्เคฏ เคธाเคฎाเคिเค เคธंเคเค เคจों เคฎें, เคेเคฒ เคे เคธाเคฅ เคुเฅเคจे เคी เคธ्เคชเคฐ्เคงा เคैเคธे เคเฅी เคนो? Cricket เคฎें เคนเคฎ เคธเคญी เคฆेเค เคชा เคฐเคนे เคนैं, เคฒेเคिเคจ เคฏเคนी เคीเฅ เคเคฐ เคेเคฒों เคฎें เคญी เคฒाเคจी เคนै। Football เคเค เค เคตเคธเคฐ เคนै। เค्เคฏा เคเคช เคฎुเคे เค เคชเคจे เคธुเคाเคต เคฆे เคธเคเคคे เคนैं? เคตैเคถ्เคตिเค เคธ्เคคเคฐ เคชเคฐ เคญाเคฐเคค เคा branding เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคเค เคฌเคนुเคค เคฌเฅा เค เคตเคธเคฐ เคฎैं เคฎाเคจเคคा เคนूँ। เคญाเคฐเคค เคी เคฏुเคตा เคถเค्เคคि เคी เคชเคนเคाเคจ เคเคฐाเคจे เคा เค เคตเคธเคฐ เคฎाเคจเคคा เคนूँ। Match เคे เคฆเคฐเคฎिเคฏाँ เค्เคฏा เคชाเคฏा, เค्เคฏा เคोเคฏा เคเคธ เค เคฐ्เคฅ เคฎें เคจเคนीं। เคเคธ เคฎेเฅเคฌाเคจी เคी เคคैเคฏाเคฐी เคे เคฆ्เคตाเคฐा เคญी, เคนเคฎ เค เคชเคจी เคถเค्เคคि เคो เคธเคो เคธเคเคคे เคนैं, เคถเค्เคคि เคो เคช्เคฐเคเค เคญी เคเคฐ เคธเคเคคे เคนैं เคเคฐ เคนเคฎ เคญाเคฐเคค เคा Branding เคญी เคเคฐ เคธเคเคคे เคนैं। เค्เคฏा เคเคช เคฎुเคे NarendraModiApp, เคเคธ เคชเคฐ เค เคชเคจे เคธुเคाเคต เคญेเค เคธเคเคคे เคนैं เค्เคฏा? Logo เคैเคธा เคนो, slogans เคैเคธे เคนो, เคญाเคฐเคค เคฎें เคเคธ เคฌाเคค เคो เฅैเคฒाเคจे เคे เคฒिเค เค्เคฏा เค्เคฏा เคคเคฐीเคे เคนों, เคीเคค เคैเคธे เคนों, souvenirs เคฌเคจाเคจे เคนैं เคคो เคिเคธ-เคिเคธ เคช्เคฐเคाเคฐ เคे souvenirs เคฌเคจ เคธเคเคคे เคนैं। เคธोเคिเค เคฆोเคธ्เคคो, เคเคฐ เคฎैं เคाเคนूँเคा เคि เคฎेเคฐा เคนเคฐ เคจौเคเคตाเคจ เคฏे 2017, FIFA, Under- 17 เคตिเคถ्เคต Cup เคा Ambassador เคฌเคจे। เคเคช เคญी เคเคธเคฎें เคถเคฐीเค เคนोเคเค, เคญाเคฐเคค เคी เคชเคนเคाเคจ เคฌเคจाเคจे เคा เคธुเคจเคนเคฐा เค เคตเคธเคฐ เคนै।
เคฎेเคฐे เคช्เคฏाเคฐे เคตिเคฆ्เคฏाเคฐ्เคฅिเคฏो, เคुเค्เคिเคฏों เคे เคฆिเคจों เคฎें เคเคชเคจे เคชเคฐ्เคฏเคเคจ เคे เคฒिเค เคธोเคा เคนी เคนोเคा। เคฌเคนुเคค เคเคฎ เคฒोเค เคนैं เคो เคตिเคฆेเคถ เคाเคคे เคนैं เคฒेเคिเคจ เค्เคฏाเคฆाเคคเคฐ เคฒोเค เค เคชเคจे-เค เคชเคจे เคฐाเค्เคฏों เคฎें 5 เคฆिเคจ, 7 เคฆिเคจ เคเคนीं เคเคฒे เคाเคคे เคนैं। เคुเค เคฒोเค เค เคชเคจे เคฐाเค्เคฏों เคธे เคฌाเคนเคฐ เคाเคคे เคนैं। เคชिเคเคฒी เคฌाเคฐ เคญी เคฎैंเคจे เคเคช เคฒोเคों เคธे เคเค เคเค्เคฐเคน เคिเคฏा เคฅा เคि เคเคช เคเคนाँ เคाเคคे เคนैं เคตเคนाँ เคธे เคซोเคो upload เคीเคिเค। เคเคฐ เคฎैंเคจे เคฆेเคा เคि เคो เคाเคฎ Tourism Department เคจเคนीं เคเคฐ เคธเคเคคा, เคो เคाเคฎ เคนเคฎाเคฐा Cultural Department เคจเคนीं เคเคฐ เคธเคเคคा, เคो เคाเคฎ เคฐाเค्เคฏ เคธเคฐเคाเคฐें, เคญाเคฐเคค เคธเคฐเคाเคฐ เคจเคนीं เคเคฐ เคธเคเคคीं, เคตो เคाเคฎ เคฆेเคถ เคे เคเคฐोเฅों-เคเคฐोเฅों เคเคธे เคช्เคฐเคตाเคธिเคฏों เคจे เคเคฐ เคฆिเคฏा เคฅा। เคเคธी-เคเคธी เคเคเคนों เคे เคซोเคो upload เคिเคฏे เคเค เคฅे เคि เคฆेเค เคเคฐ เคे เคธเคเคฎुเค เคฎें เคเคจंเคฆ เคนोเคคा เคฅा। เคเคธ เคाเคฎ เคो เคนเคฎें เคเคे เคฌเฅाเคจा เคนै เคเคธ เคฌाเคฐ เคญी เคीเคिเคฏे, เคฒेเคिเคจ เคเคธ เคฌाเคฐ เคเคธเคे เคธाเคฅ เคुเค เคฒिเคिเค। เคธिเคฐ्เฅ เคซोเคो เคจเคนीं! เคเคชเคी เคฐเคเคจाเคค्เคฎเค เคो เคช्เคฐเคตृเคคि เคนै เคเคธเคो เคช्เคฐเคเค เคीเคिเค เคเคฐ เคจเค เคเคเคน เคชเคฐ เคाเคจे เคธे, เคฆेเคเคจे เคธे เคฌเคนुเคค เคुเค เคธीเคเคจे เคो เคฎिเคฒเคคा เคนै। เคो เคीเคें เคนเคฎ classroom เคฎें เคจเคนीं เคธीเค เคชाเคคे, เคो เคนเคฎ เคชเคฐिเคตाเคฐ เคฎें เคจเคนीं เคธीเค เคชाเคคे, เคो เคीเค เคนเคฎ เคฏाเคฐ-เคฆोเคธ्เคคों เคे เคฌीเค เคฎें เคจเคนीं เคธीเค เคชाเคคे, เคตे เคเคญी-เคเคญी เคญ्เคฐเคฎเคฃ เคเคฐเคจे เคธे เค्เคฏाเคฆा เคธीเคเคจे เคो เคฎिเคฒเคคी เคนै เคเคฐ เคจเค เคเคเคนों เคे เคจเคฏेเคชเคจ เคा เค เคจुเคญเคต เคนोเคคा เคนै। เคฒोเค, เคญाเคทा, เคाเคจ-เคชाเคจ เคตเคนाँ เคे เคฐเคนเคจ-เคธเคนเคจ เคจ เคाเคจे เค्เคฏा-เค्เคฏा เคฆेเคเคจे เคो เคฎिเคฒเคคा เคนै। เคเคฐ เคिเคธी เคจे เคเคนा เคนै - ‘A traveller without observation. is a bird without wings’ ‘เคถौเค-เค-เคฆीเคฆाเคฐ เคนै เค เคเคฐ, เคคो เคจเฅเคฐ เคชैเคฆा เคเคฐ’। เคญाเคฐเคค เคตिเคตिเคงเคคाเคं เคธे เคญเคฐा เคนुเค เคนै। เคเค เคฌाเคฐ เคฆेเคเคจे เคे เคฒिเค เคจिเคเคฒ เคชเฅो เคीเคตเคจ เคญเคฐ เคฆेเคเคคे เคนी เคฐเคนोเคे, เคฆेเคเคคे เคนी เคฐเคนोเคे! เคเคญी เคฎเคจ เคจเคนीं เคญเคฐेเคा เคเคฐ เคฎैं เคคो เคญाเค्เคฏเคถाเคฒी เคนूँ เคฎुเคे เคฌเคนुเคค เคญ्เคฐเคฎเคฃ เคเคฐเคจे เคा เค เคตเคธเคฐ เคฎिเคฒा เคนै। เคเคฌ เคฎुเค्เคฏเคฎंเคค्เคฐी เคจเคนीं เคฅा, เคช्เคฐเคงाเคจเคฎंเคค्เคฐी เคจเคนीं เคฅा เคเคฐ เคเคชเคी เคนी เคคเคฐเคน เคोเคी เคเคฎ्เคฐ เคฅी, เคฎैंเคจे เคฌเคนुเคค เคญ्เคฐเคฎเคฃ เคिเคฏा। เคถाเคฏเคฆ เคนिเคจ्เคฆुเคธ्เคคाเคจ เคा เคोเค District เคจเคนीं เคนोเคा, เคเคนाँ เคฎुเคे เคाเคจे เคा เค เคตเคธเคฐ เคจ เคฎिเคฒा เคนो। เฅिเคจ्เคฆเคी เคो เคฌเคจाเคจे เคे เคฒिเค เคช्เคฐเคตाเคธ เคी เคเค เคฌเคนुเคค เคฌเฅी เคคाเคเคค เคนोเคคी เคนै เคเคฐ เค เคฌ เคญाเคฐเคค เคे เคฏुเคตเคों เคฎें เคช्เคฐเคตाเคธ เคฎें เคธाเคนเคธ เคुเฅเคคा เคเคฒा เคा เคฐเคนा เคนै। เคिเค्เคाเคธा เคुเฅเคคी เคเคฒी เคा เคฐเคนी เคนै। เคชเคนเคฒे เคी เคคเคฐเคน เคตो เคฐเคे-เคฐเคाเคฏे, เคฌเคจे-เคฌเคจाเคฏे เคเคธी route เคชเคฐ เคจเคนीं เคเคฒा เคाเคคा เคนै, เคตो เคुเค เคจเคฏा เคเคฐเคจा เคाเคนเคคा เคนै, เคตो เคुเค เคจเคฏा เคฆेเคเคจा เคाเคนเคคा เคนै। เคฎैं เคเคธे เคเค เค เค्เคी เคจिเคถाเคจी เคฎाเคจเคคा เคนूँ। เคนเคฎाเคฐा เคฏुเคตा เคธाเคนเคธिเค เคนो, เคเคนाँ เคเคญी เคชैเคฐ เคจเคนीं เคฐเคा เคนै, เคตเคนाँ เคชैเคฐ เคฐเคเคจे เคा เคเคธเคा เคฎเคจ เคนोเคจा เคाเคนिเค।
เคฎैं Coal India เคो เคเค เคตिเคถेเคท เคฌเคงाเค เคฆेเคจा เคाเคนเคคा เคนूँ। Western Coalfields Limited (WCL), เคจाเคเคชुเคฐ เคे เคชाเคธ เคเค เคธाเคตเคจेเคฐ, เคเคนाँ Coal Mines เคนैं। เคเคธ Coal Mines เคฎें เคเคจ्เคนोंเคจे Eco friendly Mine Tourism Circuit develop เคिเคฏा เคนै। เคเคฎ เคคौเคฐ เคชเคฐ เคนเคฎ เคฒोเคों เคी เคธोเค เคนै เคि Coal Mines - เคฏाเคจि เคฆूเคฐ เคนी เคฐเคนเคจा। เคตเคนाँ เคे เคฒोเคों เคी เคคเคธ्เคตीเคฐें เคो เคนเคฎ เคฆेเคเคคे เคนैं เคคो เคนเคฎें เคฒเคเคคा เคนै เคตเคนाँ เคाเคจे เคैเคธा เค्เคฏा เคนोเคा เคเคฐ เคนเคฎाเคฐे เคฏเคนाँ เคคो เคเคนाเคตเคค เคญी เคฐเคนเคคी เคนै เคि เคोเคฏเคฒे เคฎें เคนाเคฅ เคाเคฒे, เคคो เคฒोเค เคฏूँ เคนी เคฆूเคฐ เคญाเคเคคे เคนैं। เคฒेเคिเคจ เคเคธी เคोเคฏเคฒे เคो Tourism เคा destination เคฌเคจा เคฆेเคจा เคเคฐ เคฎैं เคुเคถ เคนूँ เคि เค เคญी-เค เคญी เคคो เคฏे เคถुเคฐुเคเคค เคนुเค เคนै เคเคฐ เค เคฌ เคคเค เฅเคฐीเคฌ เคฆเคธ เคนเฅाเคฐ เคธे เค्เคฏाเคฆा เคฒोเคों เคจे เคจाเคเคชुเคฐ เคे เคชाเคธ เคธाเคตเคจेเคฐ เคाँเคต เคे เคจिเคเค เคฏे Eco friendly Mine Tourism เคी เคฎुเคฒाเฅाเคค เคी เคนै। เคฏे เค เคชเคจे เคเคช เคฎें เคुเค เคจเคฏा เคฆेเคเคจे เคा เค เคตเคธเคฐ เคฆेเคคी เคนै। เคฎैं เคเคถा เคเคฐเคคा เคนूँ เคि เคเคจ เคुเค्เคिเคฏों เคฎें เคเคฌ เคช्เคฐเคตाเคธ เคชเคฐ เคाเคँ เคคो เคธ्เคตเค्เคเคคा เคฎें เคเคช เคुเค เคฏोเคเคฆाเคจ เคฆे เคธเคเคคे เคนैं เค्เคฏा?
เคเคจ เคฆिเคจों เคเค เคฌाเคค เคจเฅเคฐ เค เคฐเคนी เคนै, เคญเคฒे เคตो เคเคฎ เคฎाเคค्เคฐा เคฎें เคนो เค เคญी เคญी เคเคฒोเคเคจा เคเคฐเคจी เคนै เคคो เค เคตเคธเคฐ เคญी เคนै เคฒेเคिเคจ เคซिเคฐ เคญी เค เคเคฐ เคนเคฎ เคฏे เคเคนें เคि เคเค เคाเคเคฐूเคเคคा เคเค เคนै। Tourist places เคชเคฐ เคฒोเค เคธ्เคตเค्เคเคคा เคฌเคจाเคฏे เคฐเคเคจे เคा เคช्เคฐเคฏाเคธ เคเคฐ เคฐเคนे เคนैं। Tourist เคญी เคเคฐ เคฐเคนे เคนैं เคเคฐ เคो tourist destination เคे เคธ्เคฅाเคจ เคชเคฐ เคธ्เคฅाเค เคฐूเคช เคธे เคฐเคนเคจे เคตाเคฒे เคฒोเค เคญी เคुเค เคจ เคुเค เคเคฐ เคฐเคนे เคนैं। เคนो เคธเคเคคा เคนै เคฌเคนुเคค เคตैเค्เคाเคจिเค เคคเคฐीเฅे เคธे เคจเคนीं เคนो เคฐเคนा? เคฒेเคिเคจ เคนो เคฐเคนा เคนै। เคเคช เคญी เคเค tourist เคे เคจाเคคे ‘tourist destination เคชเคฐ เคธ्เคตเค्เคเคคा’ เคเคธ เคชเคฐ เคเคช เคฌเคฒ เคฆे เคธเคเคคे เคนैं เค्เคฏा? เคฎुเคे เคตिเคถ्เคตाเคธ เคนै เคฎेเคฐे เคจौเคเคตाเคจ เคฎुเคे เคเคธเคฎें เคเคฐूเคฐ เคฎเคฆเคฆ เคเคฐेंเคे। เคเคฐ เคฏे เคฌाเคค เคธเคนी เคนै เคि tourism เคธเคฌเคธे เค्เคฏाเคฆा เคฐोเฅเคाเคฐ เคฆेเคจे เคตाเคฒा เค्เคทेเคค्เคฐ เคนै। เฅเคฐीเคฌ เคธे เฅเคฐीเคฌ เคต्เคฏเค्เคคि เคเคฎाเคคा เคนै เคเคฐ เคเคฌ tourist, tourist destination เคชเคฐ เคाเคคा เคนै। เฅเคฐीเคฌ tourist เคाเคเคा เคคो เคुเค เคจ เคुเค เคคो เคฒेเคा। เค เคฎीเคฐ เคนोเคा เคคो เค्เคฏाเคฆा เคเคฐ्เคा เคเคฐेเคा। เคเคฐ tourism เคे เคฆ्เคตाเคฐा เคฌเคนुเคค เคฐोเฅเคाเคฐ เคी เคธंเคญाเคตเคจा เคนै। เคตिเคถ्เคต เคी เคคुเคฒเคจा เคฎें เคญाเคฐเคค tourism เคฎें เค เคญी เคฌเคนुเคค เคชीเคे เคนै। เคฒेเคिเคจ เคนเคฎ เคธเคตा เคธौ เคเคฐोเฅ เคฆेเคถเคตाเคธी เคนเคฎ เคคเคฏ เคเคฐें เคि เคนเคฎें เค เคชเคจे tourism เคो เคฌเคฒ เคฆेเคจा เคนै เคคो เคนเคฎ เคฆुเคจिเคฏा เคो เคเคเคฐ्เคทिเคค เคเคฐ เคธเคเคคे เคนैं। เคตिเคถ्เคต เคे tourism เคे เคเค เคฌเคนुเคค เคฌเฅे เคนिเคธ्เคธे เคो เคนเคฎाเคฐी เคเคฐ เคเคเคฐ्เคทिเคค เคเคฐ เคธเคเคคे เคนैं เคเคฐ เคนเคฎाเคฐे เคฆेเคถ เคे เคเคฐोเฅो-เคเคฐोเฅों เคจौเคเคตाเคจों เคो เคฐोเฅเคाเคฐ เคे เค เคตเคธเคฐ เคเคชเคฒเคฌ्เคง เคเคฐा เคธเคเคคे เคนैं। เคธเคฐเคाเคฐ เคนो, เคธंเคธ्เคฅाเคँ เคนों, เคธเคฎाเค เคนो, เคจाเคเคฐिเค เคนो เคนเคฎ เคธเคฌ เคจे เคฎिเคฒ เคเคฐเคे เคฏे เคเคฐเคจे เคा เคाเคฎ เคนै। เคเคเคฏे เคนเคฎ เคเคธ เคฆिเคถा เคฎें เคुเค เคเคฐเคจे เคा เคช्เคฐเคฏाเคธ เคเคฐें।
เคฎेเคฐे เคฏुเคตा เคฆोเคธ्เคคो, เคुเค्เคिเคฏाँ เคเคธे เคนी เค เคเคฐ เคเคฒा เคाเคं, เคฏे เคฌाเคค เคฎुเคे เค เค्เคी เคจเคนीं เคฒเคเคคी। เคเคช เคญी เคเคธ เคฆिเคถा เคฎें เคธोเคिเค। เค्เคฏा เคเคชเคी เคुเค्เคिเคฏाँ, เฅिเคจ्เคฆเคी เคे เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคตเคฐ्เคท เคเคฐ เคเคธเคा เคญी เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคธเคฎเคฏ เคเคธे เคนी เคाเคจे เคฆोเคे เค्เคฏा? เคฎैं เคเคชเคो เคธोเคเคจे เคे เคฒिเค เคเค เคตिเคाเคฐ เคฐเคเคคा เคนूँ। เค्เคฏा เคเคช เคुเค्เคिเคฏों เคฎें เคเค เคนुเคจเคฐ, เค เคชเคจे เคต्เคฏเค्เคคिเคค्เคต เคฎें เคเค เคจเค เคीเฅ เคोเฅเคจे เคा เคธंเคเคฒ्เคช, เคฏे เคเคฐ เคธเคเคคे เคนैं เค्เคฏा? เค เคเคฐ เคเคชเคो เคคैเคฐเคจा เคจเคนीं เคเคคा เคนै, เคคो เคुเค्เคिเคฏों เคฎे เคธंเคเคฒ्เคช เคเคฐ เคธเคเคคे เคนैं, เคฎैं เคคैเคฐเคจा เคธीเค เคฒूँ, เคธाเคเคिเคฒ เคเคฒाเคจा เคจเคนी เคเคคा เคนै เคคो เคुเค्เคिเคฏों เคฎे เคคเคฏ เคเคฐ เคฒूँ เคฎैं เคธाเคเคिเคฒ เคเคฒाเคंI เคเค เคญी เคฎैं เคฆो เคंเคเคฒी เคธे เคंเคช्เคฏूเคเคฐ เคो เคाเคเคช เคเคฐเคคा เคนूँ, เคคो เค्เคฏा เคฎैं เคाเคเคชिंเค เคธीเค เคฒूँ? เคนเคฎाเคฐे เคต्เคฏเค्เคคिเคค्เคต เคे เคตिเคाเคธ เคे เคฒिเค เคिเคคเคจे เคช्เคฐเคाเคฐ เคे เคौเคถเคฒ เคนै? เค्เคฏों เคจा เคเคธเคो เคธीเคें? เค्เคฏों เคจ เคนเคฎाเคฐी เคुเค เคเคฎिเคฏों เคो เคฆूเคฐ เคเคฐें? เค्เคฏों เคจ เคนเคฎ เค เคชเคจी เคถเค्เคคिเคฏों เคฎें เคเคाเฅा เคเคฐेंI เค เคฌ เคธोเคिเค เคเคฐ เคोเค เคเคธเคฎें เคฌเคนुเคค เคฌเฅे classes เคाเคนिเค เคोเค trainer เคाเคนिเค, เคฌเคนुเคค เคฌเฅी fees เคाเคนिเค, เคฌเฅा budget เคाเคนिเค เคเคธा เคจเคนीं เคนै। เคเคช เค เคชเคจे เค เคเคฒ-เคฌเคเคฒ เคฎें เคญी เคฎाเคจ เคฒीเคिเคฏे เคเคช เคคเคฏ เคเคฐें เคि เคฎैं waste เคฎें เคธे best เคฌเคจाเคंเคा। เคुเค เคฆेเคिเคฏे เคเคฐ เคเคธเคฎे เคธे เคฌเคจाเคจा เคถुเคฐू เคเคฐ เคฆीเคिเคฏे। เคฆेเคिเคฏे เคเคช เคो เคเคจंเคฆ เคเคฏेเคा เคถाเคฎ เคนोเคคे-เคนोเคคे เคฆेเคिเคฏे เคฏे เคूเฅे-เคเคเคฐे เคฎें เคธे เคเคชเคจे เค्เคฏा เคฌเคจा เคฆिเคฏा। เคเคช เคो painting เคा เคถौเค เคนै, เคเคคा เคจเคนी เคนै, เค เคฐे เคคो เคถुเคฐू เคเคฐ เคฆीเคिเคฏे เคจा, เค เคाเคฏेเคा। เคเคช เค เคชเคจी เคुเค्เคिเคฏों เคा เคธเคฎเคฏ เค เคชเคจे เคต्เคฏเค्เคคिเคค्เคต เคे เคตिเคाเคธ เคे เคฒिเค, เค เคชเคจे เคชाเคธ เคोเค เคเค เคจเค เคนुเคจเคฐ เคे เคฒिเค, เค เคชเคจे เคौเคถเคฒ-เคตिเคाเคธ เคे เคฒिเค เค เคตเคถ्เคฏ เคเคฐें เคเคฐ เค เคจเคिเคจเคค เค्เคทेเคค्เคฐ เคนो เคธเคเคคे เคนैं เคเคฐुเคฐी เคจเคนीं เคนै, เคि เคฎैं เคो เคिเคจा เคฐเคนा เคนूँ เคตเคนी เค्เคทेเคค्เคฐ เคนो เคธเคเคคे เคนै। เคเคฐ เคเคชเคे เคต्เคฏเค्เคคिเคค्เคต เคी เคชเคนเคाเคจ เคเคธเคธे เคเคฐ เคเคธเคธे เคเคช เคा เคเคค्เคฎเคตिเคถ्เคตाเคธ เคเคคเคจा เคฌเฅेเคा เคเคคเคจा เคฌเฅेเคा। เคเค เคฌाเคฐ เคฆेเค เคฒीเคिเคฏे เคเคฌ เคुเค्เคिเคฏों เคे เคฌाเคฆ เคธ्เคूเคฒ เคฎें เคตाเคชिเคธ เคाเคเคे, เคॉเคฒेเค เคฎे เคตाเคชिเคธ เคाเคเคे เคเคฐ เค เคชเคจे เคธाเคฅिเคฏों เคो เคเคนोเคे เคि เคญाเค เคฎैंเคจे เคคो เคुเค्เคीเคฏों เคฎे เคฏे เคธीเค เคฒिเคฏा เคเคฐ เค เคเคฐ เคเคธเคจे เคจเคนीं เคธिเคा เคนोเคा, เคคो เคตो เคธोเคेเคा เคि เคฏाเคฐ เคฎेเคฐा เคคो เคฌเคฐ्เคฌाเคฆ เคนो เคเคฏा เคคुเคฎ เคฌเฅे เคชเค्เคे เคนो เคฏाเคฐ เคुเค เคเคฐเคे เค เคเค। เคฏे เค เคชเคจे เคธाเคฅिเคฏों เคฎे เคถाเคฏเคฆ เคฌाเคค เคนोเคी। เคฎुเคे เคตिเคถ्เคตाเคธ เคนै เคि เคเคช เฅเคฐूเคฐ เคเคฐेंเคे। เคเคฐ เคฎुเคे เคฌเคคाเคเค เคि เคเคช เคจे เค्เคฏा เคธीเคा। เคฌเคคाเคฏेंเคे เคจा!। เคเคธ เคฌाเคฐ ‘เคฎเคจ เคी เคฌाเคค’ เคฎें My-gov เคชเคฐ เคเค เคธुเคाเคต เคเคฏे เคนैं।
‘เคฎेเคฐा เคจाเคฎ เค เคญि เคเคคुเคฐ्เคตेเคฆी เคนै। เคจเคฎเคธ्เคคे เคช्เคฐเคงाเคจเคฎंเคค्เคฐी เคी, เคเคชเคจे เคชिเคเคฒे เคเคฐ्เคฎिเคฏों เคी เคुเค्เคिเคฏों เคฎें เคฌोเคฒा เคि เคिเฅिเคฏों เคो เคญी เคเคฐ्เคฎी เคฒเคเคคी เคนै, เคคो เคนเคฎเคจे เคเค เคฌเคฐ्เคคเคจ เคฎें เคชाเคจी เคฎें เคฐเคเคเคฐ เค เคชเคจी เคฌाเคฒเคोเคจी เคฎें เคฏा เคเคค เคชเคฐ เคฐเค เคฆेเคจा เคाเคนिเคฏे, เคिเคธเคธे เคिเฅिเคฏा เคเคเคฐ เคชाเคจी เคชी เคฒें। เคฎैंเคจे เคฏे เคाเคฎ เคिเคฏा เคเคฐ เคฎेเคฐे เคो เคเคจंเคฆ เคเคฏा, เคเคธी เคฌเคนाเคจे เคฎेเคฐी เคฌเคนुเคค เคธाเคฐी เคिเฅिเคฏों เคธे เคฆोเคธ्เคคी เคนो เคเคฏी। เคฎैं เคเคชเคธे เคตिเคจเคคी เคเคฐเคคा เคนूँ เคि เคเคช เคเคธ เคाเคฐ्เคฏ เคो เคตाเคชเคธ ‘เคฎเคจ เคी เคฌाเคค’ เคฎें เคฆोเคนเคฐाเคँ।’
เคฎेเคฐे เคช्เคฏाเคฐे เคฆेเคถเคตाเคธिเคฏो, เคฎैं เค เคญि เคเคคुเคฐ्เคตेเคฆी เคा เคเคญाเคฐी เคนूँ เคเคธ เคฌाเคฒเค เคจे เคฎुเคे เคฏाเคฆ เคเคฐाเคฏा เคตैเคธे เคฎैं เคญूเคฒ เคเคฏा เคฅा। เคเคฐ เคฎेเคฐे เคฎเคจ เคฎें เคจเคนीं เคฅा เคि เคเค เคฎैं เคเคธ เคตिเคทเคฏ เคชเคฐ เคुเค เคเคนूँเคा เคฒेเคिเคจ เคเคธ เค เคญि เคจे เคฎुเคे เคฏाเคฆ เคเคฐเคตाเคฏा เคि เคชिเคเคฒे เคตเคฐ्เคท เคฎैंเคจे เคชเค्เคทिเคฏों เคे เคฒिเค เคเคฐ เคे เคฌाเคนเคฐ เคฎिเค्เคी เคे เคฌเคฐ्เคคเคจ เคฎें। เคฎेเคฐे เคช्เคฏाเคฐे เคฆेเคถเคตाเคธिเคฏो เคฎैं เค เคญि เคเคคुเคฐ्เคตेเคฆी เคเค เคฌाเคฒเค เคा เคเคญाเคฐ เคต्เคฏเค्เคค เคเคฐเคจा เคाเคนเคคा เคนूँ। เคเคธเคจे เคฎुเคे เคซोเคจ เคเคฐเคे เคเค เค เค्เคा เคाเคฎ เคฏाเคฆ เคเคฐเคตा เคฆिเคฏा। เคชिเคเคฒी เคฌाเคฐ เคคो เคฎुเคे เคฏाเคฆ เคฅा। เคเคฐ เคฎैंเคจे เคเคนा เคฅा เคि เคเคฐ्เคฎिเคฏों เคे เคฆिเคจों เคฎे เคชเค्เคทिเคฏों เคे เคฒिเค เค เคชเคจे เคเคฐ เคे เคฌाเคนเคฐ เคฎिเค्เคी เคे เคฌเคฐ्เคคเคจों เคฎे เคชाเคจी เคฐเคे। เค เคญि เคจे เคฎुเคे เคฌเคคाเคฏा เคि เคตो เคธाเคฒ เคญเคฐ เคธे เคเคธ เคाเคฎ เคो เคเคฐ เคฐเคนा เคนै। เคเคฐ เคเคธเคी เคเค เคिเฅिเคฏा เคเคธเคी เคฆोเคธ्เคค เคฌเคจ เคเค เคนै। เคนिเคจ्เคฆी เคी เคฎเคนाเคจ เคเคตि เคฎเคนाเคฆेเคตी เคตเคฐ्เคฎा เคตो เคชเค्เคทिเคฏों เคो เคฌเคนुเคค เคช्เคฏाเคฐ เคเคฐเคคी เคฅीं। เคเคจ्เคนोंเคจे เค เคชเคจी เคเคตिเคคा เคฎें เคฒिเคा เคฅा - เคคुเคเคो เคฆूเคฐ เคจ เคाเคจे เคฆेंเคे, เคฆाเคจों เคธे เคंเคเคจ เคญเคฐ เคฆेंเคे เคเคฐ เคนोเคฆ เคฎें เคญเคฐ เคฆेंเคे เคนเคฎ เคฎीเค ा-เคฎीเค ा เค ंเคกा เคชाเคจी। เคเคเคฏे เคฎเคนाเคฆेเคตी เคी เคी เคเคธ เคฌाเคค เคो เคนเคฎ เคญी เคเคฐें। เคฎैं เค เคญि เคो เค เคญिเคจเคจ्เคฆเคจ เคญी เคฆेเคคा เคนूँ เคเคฐ เคเคญाเคฐ เคญी เคต्เคฏเค्เคค เคเคฐเคคा เคนूँ เคि เคคुเคฎเคจे เคฎुเคเคो เคฌเคนुเคค เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคฌाเคค เคฏाเคฆ เคเคฐाเค।
เคฎैเคธूเคฐ เคธे เคถिเคฒ्เคชा เคूเคे, เคเคจ्เคนोंเคจे เคเค เคฌเฅा เคธंเคตेเคฆเคจเคถीเคฒ เคฎुเคฆ्เคฆा เคนเคฎ เคธเคฌ เคे เคฒिเค เคฐเคा เคนै। เคเคจ्เคนोंเคจे เคเคนा เคนै เคि เคนเคฎाเคฐे เคเคฐ เคे เคชाเคธ เคฆूเคง เคฌेเคเคจे เคตाเคฒे เคเคคे เคนैं, เค เฅเคฌाเคฐ เคฌेเคเคจे เคตाเคฒे เคเคคे เคนैं, Postman เคเคคे เคนैं। เคเคญी เคोเค เคฌเคฐ्เคคเคจ เคฌेเคเคจे เคตाเคฒे เคตเคนाँ เคธे เคुเคเคฐเคคे เคนैं, เคเคชเฅे เคฌेเคเคจे เคตाเคฒे เคुเคเคฐเคคे เคนैं। เค्เคฏा เคเคญी เคนเคฎเคจे เคเคจเคो เคเคฐ्เคฎिเคฏों เคे เคฆिเคจों เคฎे เคชाเคจी เคे เคฒिเค เคชूเคा เคนै เค्เคฏा? เค्เคฏा เคเคญी เคนเคฎเคจे เคเคธเคो เคชाเคจी offer เคिเคฏा เคนै เค्เคฏा? เคถिเคฒ्เคชा เคฎैं เคเคช เคा เคฌเคนुเคค เคเคญाเคฐी เคนूँ เคเคชเคจे เคฌเคนुเคค เคธंเคตेเคฆเคจเคถीเคฒ เคตिเคทเคฏ เคो เคฌเฅे เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เคธเคฐเคฒ เคคเคฐीเคे เคธे เคฐเค เคฆिเคฏा। เคฏे เคฌाเคค เคธเคนी เคนै เคฌाเคค เคोเคी เคนोเคคी เคนै เคฒेเคिเคจ เคเคฐ्เคฎी เคे เคฌीเค เค เคเคฐ postman เคเคฐ เคे เคชाเคธ เคเคฏा เคเคฐ เคนเคฎเคจे เคชाเคจी เคชिเคฒाเคฏा เคिเคคเคจा เค เค्เคा เคฒเคेเคा เคเคธเคो। เคैเคฐ เคญाเคฐเคค เคฎें เคคो เคฏे เคธ्เคตाเคญाเคต เคนै เคนी เคนै। เคฒेเคिเคจ เคถिเคฒ्เคชा เคฎैं เคเคญाเคฐी เคนूँ เคि เคคुเคฎเคจे เคเคจ เคीเฅों เคो observe เคिเคฏा।
เคฎेเคฐे เคช्เคฏाเคฐे เคिเคธाเคจ เคญाเคเคฏो เคเคฐ เคฌเคนเคจो, Digital India – Digital India เคเคชเคจे เคฌเคนुเคค เคธुเคจा เคนोเคा। เคुเค เคฒोเคों เคो เคฒเคเคคा เคนै เคि Digital India เคคो เคถเคนเคฐ เคे เคจौเคเคตाเคจों เคी เคฆुเคจिเคฏा เคนै। เคी เคจเคนी, เคเคชเคो เคुเคถी เคนोเคी เคि เคเค “เคिเคธाเคจ เคธुเคตिเคงा App” เคเคช เคธเคฌ เคी เคธेเคตा เคฎें เคช्เคฐเคธ्เคคुเคค เคिเคฏा เคนै। เคฏे “เคिเคธाเคจ เคธुเคตिเคงा App” เคे เคฎाเคง्เคฏเคฎ เคธे เค เคเคฐ เคเคช เคเคธเคो เค เคชเคจे Mobile-Phone เคฎें download เคเคฐเคคे เคนैं เคคो เคเคชเคो เคृเคทि เคธเคฎ्เคฌเคจ्เคงी, weather เคธเคฎ्เคฌเคจ्เคงी เคฌเคนुเคค เคธाเคฐी เคाเคจเคाเคฐिเคฏाँ เค เคชเคจी เคนเคฅेเคฒी เคฎें เคนी เคฎिเคฒ เคाเคเคी। เคฌाเฅाเคฐ เคा เคนाเคฒ เค्เคฏा เคนै, เคฎंเคกिเคฏों เคฎें เค्เคฏा เคธ्เคฅिเคคि เคนै, เคเคจ เคฆिเคจों เค เค्เคी เคซเคธเคฒ เคा เค्เคฏा เคฆौเคฐ เคเคฒ เคฐเคนा เคนै, เคฆเคตाเคเคฏां เคौเคจ-เคธी เคเคชเคฏुเค्เคค เคนोเคคी เคนैं? เคเค เคตिเคทเคฏ เคเคธ เคชเคฐ เคนै। เคเคคเคจा เคนी เคจเคนीं เคเคธเคฎें เคเค เคฌเคเคจ เคเคธा เคนै เคि เคो เคธीเคงा-เคธीเคงा เคเคชเคो เคृเคทि เคตैเค्เคाเคจिเคों เคे เคธाเคฅ เคोเฅ เคฆेเคคा เคนै, expert เคे เคธाเคฅ เคोเฅ เคฆेเคคा เคนै। เค เคเคฐ เคเคช เค เคชเคจा เคोเค เคธเคตाเคฒ เคเคธเคे เคธाเคฎเคจे เคฐเคोเคे เคคो เคตो เคเคตाเคฌ เคฆेเคคा เคนै, เคธเคฎเคाเคคा เคนै, เคเคชเคो। เคฎैं เคเคถा เคเคฐเคคा เคนूँ เคि เคฎेเคฐे เคिเคธाเคจ เคญाเค-เคฌเคนเคจ เคเคธ “เคिเคธाเคจ เคธुเคตिเคงा App” เคो เค เคชเคจे Mobile-Phone เคชเคฐ download เคเคฐें। try เคคो เคीเคिเค เคเคธเคฎें เคธे เคเคชเคे เคाเคฎ เคुเค เคเคคा เคนै เค्เคฏा? เคเคฐ เคซिเคฐ เคญी เคुเค เคเคฎी เคฎเคนเคธूเคธ เคนोเคคी เคนै เคคो เคเคช เคฎुเคे เคถिเคाเคฏเคค เคญी เคเคฐ เคฆीเคिเคฏे।
เคฎेเคฐे เคिเคธाเคจ เคญाเคเคฏो เคเคฐ เคฌเคนเคจों, เคฌाเคिเคฏों เคे เคฒिเค เคคो เคเคฐ्เคฎी เคुเค्เคिเคฏों เคे เคฒिเค เค เคตเคธเคฐ เคฐเคนा เคนै। เคฒेเคिเคจ เคिเคธाเคจ เคे เคฒिเค เคคो เคเคฐ เคญी เคชเคธीเคจा เคฌเคนाเคจे เคा เค เคตเคธเคฐ เคฌเคจ เคाเคคा เคนै। เคตो เคตเคฐ्เคทा เคा เคंเคคเคाเคฐ เคเคฐเคคा เคนै เคเคฐ เคंเคคเคाเคฐ เคे เคชเคนเคฒे เคिเคธाเคจ เค เคชเคจे เคेเคค เคो เคคैเคฏाเคฐ เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคी-เคाเคจ เคธे เคुเค เคाเคคा เคนै, เคคाเคि เคตो เคฌाเคฐिเคถ เคी เคเค เคฌूंเคฆ เคญी เคฌเคฐ्เคฌाเคฆ เคจเคนीं เคนोเคจे เคฆेเคจा เคाเคนเคคा เคนै। เคिเคธाเคจ เคे เคฒिเค, เคिเคธाเคจी เคे season เคถुเคฐू เคนोเคจे เคा เคธเคฎเคฏ เคฌเฅा เคนी เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคนोเคคा เคนै। เคฒेเคिเคจ เคนเคฎ เคฆेเคถเคตाเคธिเคฏो เคो เคญी เคธोเคเคจा เคนोเคा เคि เคชाเคจी เคे เคฌिเคจा เค्เคฏा เคนोเคा? เค्เคฏा เคฏे เคธเคฎเคฏ เคนเคฎ เค เคชเคจे เคคाเคฒाเคฌ, เค เคชเคจे เคฏเคนाँ เคชाเคจी เคฌเคนเคจे เคे เคฐाเคธ्เคคे เคคाเคฒाเคฌों เคฎें เคชाเคจी เคเคจे เคे เคो เคฎाเคฐ्เค เคนोเคคे เคนैं เคเคนाँ เคชเคฐ เคूเฅा-เคเคเคฐा เคฏा เคुเค เคจ เคुเค encroachment เคนो เคाเคคा เคคो เคชाเคจी เคเคจा เคฌंเคฆ เคนो เคाเคคा เคนै เคเคฐ เคเคธเคे เคाเคฐเคฃ เคเคฒ-เคธंเค्เคฐเคน เคงीเคฐे-เคงीเคฐे เคเคฎ เคนोเคคा เคा เคฐเคนा เคนै। เค्เคฏा เคนเคฎ เคเคจ เคชुเคฐाเคจी เคเคเคนों เคो เคซिเคฐ เคธे เคเค เคฌाเคฐ เคुเคฆाเค เคเคฐเคे, เคธเคซाเค เคเคฐเคे เค เคงिเค เคเคฒ-เคธंเคเคฏ เคे เคฒिเค เคคैเคฏाเคฐ เคเคฐ เคธเคเคคे เคนैं เค्เคฏा? เคिเคคเคจा เคชाเคจी เคฌเคाเคฏेंเคे เคคो เคชเคนเคฒी เคฌाเคฐिเคถ เคฎें เคญी เค เคเคฐ เคชाเคจी เคฌเคा เคฒिเคฏा, เคคाเคฒाเคฌ เคญเคฐ เคเค, เคนเคฎाเคฐे เคจเคฆी เคจाเคฒे เคญเคฐ เคเค เคคो เคเคญी เคชीเคे เคฌाเคฐिเคถ เคฐूเค เคญी เคाเคฏे เคคो เคนเคฎाเคฐा เคจुเคเคธाเคจ เคเคฎ เคนोเคคा เคนै।
เคเคธ เคฌाเคฐ เคเคชเคจे เคฆेเคा เคนोเคा 5 เคฒाเค เคคाเคฒाเคฌ, เคेเคค-เคคाเคฒाเคฌ เคฌเคจाเคจे เคा เคฌीเฅा เคเค ाเคฏा เคนै। เคฎเคจเคฐेเคा เคธे เคญी เคเคฒ-เคธंเคเคฏ เคे เคฒिเค assets create เคเคฐเคจे เคी เคคเคฐเคซ เคฌเคฒ เคฆिเคฏा เคนै। เคाँเคต-เคाँเคต เคชाเคจी เคฌเคाเค, เคเคจे เคตाเคฒी เคฌाเคฐिเคถ เคฎें เคฌूँเคฆ-เคฌूँเคฆ เคชाเคจी เคैเคธे เคฌเคाเคँ। เคाँเคต เคा เคชाเคจी เคाँเคต เคฎें เคฐเคนे, เคฏे เค เคญिเคฏाเคจ เคैเคธे เคเคฒाเคฏें, เคเคช เคฏोเคเคจा เคฌเคจाเคเค, เคธเคฐเคाเคฐ เคी เคฏोเคเคจाเคं เคธे เคुเฅिเค เคคाเคि เคเค เคเคธा เคเคจ-เคंเคฆोเคฒเคจ เคเฅा เคเคฐें, เคคाเคि เคนเคฎ เคชाเคจी เคธे เคเค เคเคธा เคเคจ-เคเคจ्เคฆोเคฒเคจ เคเฅा เคเคฐें เคिเคธเคे เคชाเคจी เคा เคฎाเคนเคค्เคฎ्เคฏ เคญी เคธเคฎเคें เคเคฐ เคชाเคจी เคธंเคเคฏ เคे เคฒिเค เคนเคฐ เคोเค เคुเฅे। เคฆेเคถ เคฎें เคเค เคเคธे เคाँเคต เคนोंเคे, เคเค เคเคธे เคช्เคฐเคเคคिเคถीเคฒ เคिเคธाเคจ เคนोंเคे, เคเค เคเคธे เคाเคเคฐूเค เคจाเคเคฐिเค เคนोंเคे เคिเคจ्เคนोंเคจे เคเคธ เคाเคฎ เคो เคिเคฏा เคนोเคा। เคฒेเคिเคจ เคซिเคฐ เคญी เค เคญी เคเคฐ เค्เคฏाเคฆा เคเคฐเคจे เคी เคเคตเคถ्เคฏเคเคคा เคนै।
เคฎेเคฐे เคिเคธाเคจ เคญाเคเคฏो-เคฌเคนเคจों, เคฎैं เคเค เคฌाเคฐ เคเค เคซिเคฐ เคธे เคฆोเคนเคฐाเคจा เคाเคนเคคा เคนूँ। เค्เคฏोंเคि เคชिเคเคฒे เคฆिเคจों เคญाเคฐเคค เคธเคฐเคाเคฐ เคจे เคเค เคฌเคนुเคค เคฌเฅा เคिเคธाเคจ เคฎेเคฒा เคฒเคाเคฏा เคฅा เคเคฐ เคฎैंเคจे เคฆेเคा เคि เค्เคฏा-เค्เคฏा เคเคงुเคจिเค technology เคเค เคนै, เคเคฐ เคिเคคเคจा เคฌเคฆเคฒाเคต เคเคฏा เคนै, เคृเคทि เค्เคทेเคค्เคฐ เคฎें, เคฒेเคिเคจ เคซिเคฐ เคญी เคเคธे เคेเคคों เคคเค เคชเคนुँเคाเคจा เคนै เคเคฐ เค เคฌ เคिเคธाเคจ เคญी เคเคนเคจे เคฒเคा เคนै เคि เคญเค เค เคฌ เคคो fertilizer เคเคฎ เคเคฐเคจा เคนै। เคฎैं เคเคธเคा เคธ्เคตाเคเคค เคเคฐเคคा เคนूँ। เค เคงिเค fertilizer เคे เคฆुเคฐुเคชเคฏोเค เคจे เคนเคฎाเคฐी เคงเคฐเคคी เคฎाँ เคो เคฌीเคฎाเคฐ เคเคฐ เคฆिเคฏा เคนै เคเคฐ เคนเคฎ เคงเคฐเคคी เคฎाँ เคे เคฌेเคे เคนैं, เคธเคจ्เคคाเคจ เคนैं เคนเคฎ เค เคชเคจी เคงเคฐเคคी เคฎाँ เคो เคฌीเคฎाเคฐ เคैเคธे เคฆेเค เคธเคเคคे เคนैं। เค เค्เคे เคฎเคธाเคฒे เคกाเคฒें เคคो เคाเคจा เคिเคคเคจा เคฌเฅिเคฏा เคฌเคจเคคा เคนै, เคฒेเคिเคจ เค เค्เคे เคธे เค เค्เคे เคฎเคธाเคฒे เคญी เค เคเคฐ เค्เคฏाเคฆा เคฎाเคค्เคฐा เคฎें เคฆाเคฒ เคฆें เคคो เคตो เคाเคจा เคाเคจे เคा เคฎเคจ เคเคฐเคคा เคนै เค्เคฏा? เคตเคนी เคाเคจा เคฌुเคฐा เคฒเคเคคा เคนै เคจ? เคฏे fertilizer เคा เคญी เคเคธा เคนी เคนै, เคिเคคเคจा เคนी เคเคค्เคคเคฎ fertilizer เค्เคฏों เคจ เคนो, เคฒेเคिเคจ เคนเคฆ เคธे เค्เคฏाเคฆा fertilizer เคा เคเคชเคฏोเค เคเคฐेंเคे เคคो เคตो เคฌเคฐ्เคฌाเคฆी เคा เคाเคฐเคฃ เคฌเคจ เคाเคฏेเคा। เคนเคฐ เคीเฅ balance เคนोเคจी เคाเคนिเคฏे เคเคฐ เคเคธเคธे เคเคฐ्เคा เคญी เคเคฎ เคนोเคा, เคชैเคธे เคเคชเคे เคฌเคेंเคे। เคเคฐ เคนเคฎाเคฐा เคคो เคฎเคค เคนै - เคเคฎ cost เค्เคฏाเคฆा output, “เคเคฎ เคฒाเคเคค, เค्เคฏाเคฆा เคชाเคตเคค”, เคเคธी เคฎंเคค्เคฐ เคो เคฒे เคเคฐเคे เคเคฒเคจा เคाเคนिเค เคเคฐ เคตैเค्เคाเคจिเค เคคौเคฐ-เคคเคฐीเคों เคธे เคนเคฎ เค เคชเคจे เคृเคทि เคो เคเคे เคฌเฅाเคจा เคाเคนिเค। เคฎैं เคเคถा เคเคฐเคคा เคนूँ เคि เคเคฒ เคธंเคเคฏ เคฎें เคो เคญी เคเคตเคถ्เคฏเค เคाเคฎ เคเคฐเคจा เคชเฅे, เคนเคฎाเคฐे เคชाเคธ เคเค-เคฆो เคฎเคนीเคจे เคนैं เคฌाเคฐिเคถ เคเคจे เคคเค, เคนเคฎ เคชूเคฐे เคฎเคจोเคฏोเค เคธे เคเคธเคो เคเคฐें। เคिเคคเคจा เคชाเคจी เคฌเคेเคा เคिเคธाเคจी เคो เคเคคเคจा เคนी เค्เคฏाเคฆा เคฒाเคญ เคนोเคा, เฅिเคจ्เคฆเคी เคเคคเคจी เคนी เค्เคฏाเคฆा เคฌเคेเคी।
เคฎेเคฐे เคช्เคฏाเคฐे เคฆेเคถเคตाเคธिเคฏो, 7 เค เคช्เคฐैเคฒ เคो ‘World Health Day’ เคนै เคเคฐ เคเคธ เคฌाเคฐ เคฆुเคจिเคฏा เคจे ‘World Health Day’ เคो ‘beat Diabetes’ เคเคธ theme เคชเคฐ เคेเคจ्เคฆ्เคฐिเคค เคिเคฏा เคนै। diabetes เคो เคชเคฐाเคธ्เคค เคเคฐिเค। Diabetes เคเค เคเคธा เคฎेเคเคฌाเคจ เคนै เคि เคตो เคนเคฐ เคฌीเคฎाเคฐी เคी เคฎेเคเคฌाเคจी เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคเคคुเคฐ เคฐเคนเคคा เคนै। เคเค เคฌाเคฐ เค เคเคฐ diabetes เคुเคธ เคเคฏा เคคो เคเคธเคे เคชीเคे เคขेเคฐ เคธाเคฐे เคฌीเคฎाเคฐी เคुเคฐुเคชी เคฎेเคนเคฎाเคจ เค เคชเคจे เคเคฐ เคฎें, เคถเคฐीเคฐ เคฎें เคुเคธ เคाเคคे เคนैं। เคเคนเคคे เคนैं 2014 เคฎें เคญाเคฐเคค เคฎें เฅเคฐीเคฌ เคธाเคกे เคः เคเคฐोเฅ diabetes เคे เคฎเคฐीเค เคฅे। 3 เคช्เคฐเคคिเคถเคค เคฎृเคค्เคฏु เคा เคाเคฐเคฃ เคเคนเคคे เคนैं เคि diabetes เคชाเคฏा เคเคฏा। เคเคฐ diabetes เคे เคฆो เคช्เคฐเคाเคฐ เคนोเคคे เคนैं เคเค Type-1, Type-2. Type- 1 เคฎें เคตंเคถเคเคค เคฐเคนเคคा เคนै, hereditary เคนै, เคฎाเคคा-เคชिเคคा เคो เคนै เคเคธเคฒिเค เคฌाเคฒเค เคो เคนोเคคा เคนै। เคเคฐ Type-2 เคเคฆเคคों เคे เคाเคฐเคฃ, เคเคฎ्เคฐ เคे เคाเคฐเคฃ, เคฎोเคाเคชे เคे เคाเคฐเคฃ। เคนเคฎ เคเคธเคो เคจिเคฎंเคค्เคฐเคฃ เคฆेเคเคฐ เคे เคฌुเคฒाเคคे เคนैं। เคฆुเคจिเคฏा diabetes เคธे เคिंเคคिเคค เคนै, เคเคธเคฒिเค 7 เคคाเคฐीเค เคो ‘World Health Day’ เคฎें เคเคธเคो theme เคฐเคा เคเคฏा เคนै। เคนเคฎ เคธเคฌ เคाเคจเคคे เคนैं เคि เคนเคฎाเคฐी life style เคเคธเคे เคฒिเค เคธเคฌเคธे เคฌเฅा เคाเคฐเคฃ เคนै। เคถเคฐीเคฐिเค เคถ्เคฐเคฎ เคเคฎ เคนो เคฐเคนा เคนै। เคชเคธीเคจे เคा เคจाเคฎ-เค-เคจिเคถाเคจ เคจเคนीं เคนै, เคเคฒเคจा-เคซिเคฐเคจा เคนो เคจเคนीं เคฐเคนा เคนै। เคेเคฒ เคญी เคेเคฒेंเคे เคคो online เคेเคฒเคคे เคนै, off-line เคुเค เคจเคนीं เคนो เคฐเคนा เคนै। เค्เคฏा เคนเคฎ, 7 เคคाเคฐीเค เคธे เคुเค เคช्เคฐेเคฐเคฃा เคฒे เคเคฐ เคे เค เคชเคจे เคจिเคी เคीเคตเคจ เคฎें diabetes เคो เคชเคฐाเคธ्เคค เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคुเค เคเคฐ เคธเคเคคे เคนै เค्เคฏा? เคเคชเคो เคฏोเค เคฎें เคฐूเคि เคนै เคคो เคฏोเค เคीเคिเค เคจเคนीं เคคो เคเคฎ เคธे เคเคฎ เคฆौเฅเคจे เคเคฒเคจे เคे เคฒिเค เคคो เคाเคเคฏे। เค เคเคฐ เคฎेเคฐे เคฆेเคถ เคा เคนเคฐ เคจाเคเคฐिเค เคธ्เคตเคธ्เคฅ เคนोเคा เคคो เคฎेเคฐा เคญाเคฐเคค เคญी เคคो เคธ्เคตเคธ्เคฅ เคนोเคा। เคเคญी เคเคฌाเคฐ เคนเคฎ เคธंเคोเคเคตเคถ medical check-up เคจเคนीं เคเคฐเคตाเคคे เคนैं। เคเคฐ เคซिเคฐ เคฌเคนुเคค เคฌुเคฐे เคนाเคฒ เคนोเคจे เคे เคฌाเคฆ เคง्เคฏाเคจ เคฎें เคเคคा เคนै เคि เคเคน... เคนो... เคฎेเคฐा เคคो เคฌเคนुเคค เคชुเคฐाเคจा diabetes เคฅा। Check เคเคฐเคจे เคฎें เค्เคฏा เคाเคคा เคนै เคเคคเคจा เคคो เคเคฐ เคฒीเคिเคฏे เคเคฐ เค เคฌ เคคो เคธाเคฐी เคฌाเคคें เคเคชเคฒเคฌ्เคง เคนैं। เคฌเคนुเคค เคเคธाเคจी เคธे เคนो เคाเคคी เคนैं। เคเคช เฅเคฐूเคฐ เคเคธเคी เคिंเคคा เคीเคिเค।
24 เคฎाเคฐ्เค เคो เคฆुเคจिเคฏा เคจे TB Day เคฎเคจाเคฏा। เคนเคฎ เคाเคจเคคे เคนै, เคเคฌ เคฎैं เคोเคा เคฅा เคคो TB เคा เคจाเคฎ เคธुเคจเคคे เคนी เคกเคฐ เคाเคคे เคฅे। เคเคธा เคฒเคเคคा เคฅा เคि เคฌเคธ เค เคฌ เคคो เคฎौเคค เค เคเคฏी। เคฒेเคिเคจ เค เคฌ TB เคธे เคกเคฐ เคจเคนीं เคฒเคเคคा เคนै। เค्เคฏोंเคि เคธเคฌเคो เคฎाเคฒूเคฎ เคนै เคि TB เคा เคเคชเคाเคฐ เคนो เคธเคเคคा เคนै, เคเคฐ เค เคธाเคจी เคธे เคนो เคธเคเคคा เคนै। เคฒेเคिเคจ เคเคฌ TB เคเคฐ เคฎौเคค เคुเฅ เคเค เคฅे เคคो เคนเคฎ เคกเคฐเคคे เคฅे เคฒेเคिเคจ เค เคฌ TB เคे เคช्เคฐเคคि เคนเคฎ เคฌेเคชเคฐเคตाเคน เคนो เคเค เคนैं। เคฒेเคिเคจ เคฆुเคจिเคฏा เคी เคคुเคฒเคจा เคฎें TB เคे เคฎเคฐीเคों เคी เคธंเค्เคฏा เคฌเคนुเคค เคนै। TB เคธे เค เคเคฐ เคฎुเค्เคคि เคชाเคจी เคนै เคคो เคเค เคคो correct treatment เคाเคนिเคฏे เคเคฐ complete treatment เคाเคนिเคฏे। เคธเคนी เคเคชเคाเคฐ เคนो เคเคฐ เคชूเคฐा เคเคชเคाเคฐ เคนो। เคฌीเค เคฎें เคธे เคोเฅ เคฆिเคฏा เคคो เคตो เคฎुเคธीเคฌเคค เคจเค เคชैเคฆा เคเคฐ เคฆेเคคा เคนै। เค เค्เคा TB เคคो เคเค เคเคธी เคीเฅ เคนै เคि เค เฅोเคธ-เคชเฅोเคธ เคे เคฒोเค เคญी เคคเคฏ เคเคฐ เคธเคเคคे เคนै เคि เค เคฐे เคญเค check เคเคฐो เคฆेเคो, TB เคนो เคเคฏा เคนोเคा। เฅाเคธी เค เคฐเคนी เคนै, เคฌुเคाเคฐ เคฐเคนเคคा เคนै, เคตเฅเคจ เคเคฎ เคนोเคจे เคฒเคเคคा เคนै। เคคो เค เฅोเคธ-เคชเฅोเคธ เคो เคญी เคชเคคा เคเคฒ เคाเคคा เคนै เคि เคฆेเคो เคฏाเคฐ เคเคนीं เคเคธเคो TB-VB เคคो เคจเคนीं เคนुเค। เคเคธเคा เคฎเคคเคฒเคฌ เคนुเค เคि เคฏे เคฌीเคฎाเคฐी เคเคธी เคนै เคि เคिเคธเคो เคเคฒ्เคฆ เคाँเค เคी เคा เคธเคเคคी เคนै।
เคฎेเคฐे เคช्เคฏाเคฐे เคฆेเคถเคตाเคธिเคฏो, เคเคธ เคฆिเคถा เคฎें เคฌเคนुเคค เคाเคฎ เคนो เคฐเคนा เคนै। เคคेเคฐเคน เคนเฅाเคฐ เคชांเค เคธौ เคธे เค เคงिเค Microscopy Centre เคนैं। เคाเคฐ เคฒाเค เคธे เค เคงिเค DOT provider เคนैं। เค เคจेเค advance labs เคนैं เคเคฐ เคธाเคฐी เคธेเคตाเคँ เคฎुเฅ्เคค เคฎें เคนैं। เคเคช เคเค เคฌाเคฐ เคाँเค เคคो เคเคฐा เคฒीเคिเค। เคเคฐ เคฏे เคฌीเคฎाเคฐी เคा เคธเคเคคी เคนै। เคฌเคธ เคธเคนी เคเคชเคाเคฐ เคนो เคเคฐ เคฌीเคฎाเคฐी เคจเคท्เค เคนोเคจे เคคเค เคเคชเคाเคฐ เคाเคฐी เคฐเคนे। เคฎैं เคเคชเคธे เคเค्เคฐเคน เคเคฐूँเคा เคि เคाเคนे TB เคนो เคฏा Diabetes เคนो เคนเคฎें เคเคธे เคชเคฐाเคธ्เคค เคเคฐเคจा เคนै। เคญाเคฐเคค เคो เคนเคฎें เคเคจ เคฌीเคฎाเคฐिเคฏों เคธे เคฎुเค्เคคि เคฆिเคฒाเคจी เคนै। เคฒेเคिเคจ เคฏे เคธเคฐเคाเคฐ, เคกॉเค्เคเคฐ, เคฆเคตाเค เคธे เคจเคนीं เคนोเคคा เคนै เคเคฌ เคคเค เคी เคเคช เคจ เคเคฐें। เคเคฐ เคเคธเคฒिเค เคฎैं เคเค เคฎेเคฐे เคฆेเคถเคตाเคธिเคฏों เคธे เคเค्เคฐเคน เคเคฐเคคा เคนूँ เคि เคนเคฎ diabetes เคो เคชเคฐाเคธ्เคค เคเคฐें। เคนเคฎ TB เคธे เคฎुเค्เคคि เคชाเคฏें।
เคฎेเคฐे เคช्เคฏाเคฐे เคฆेเคถเคตाเคธिเคฏो, เค เคช्เคฐैเคฒ เคฎเคนीเคจे เคฎें เคเค เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เค เคตเคธเคฐ เค เคฐเคนे เคนैं। เคตिเคถेเคท เคเคฐ 14 เค เคช्เคฐैเคฒ เคญीเคฎเคฐाเคต เคฌाเคฌा เคธाเคนिเคฌ เค เคฎ्เคฌेเคกเคเคฐ เคा เคเคจ्เคฎเคฆिเคจ। เคเคจเคी 125เคตी เคเคฏंเคคी เคธाเคฒ เคญเคฐ เคชूเคฐे เคฆेเคถ เคฎें เคฎเคจाเค เคเคฏी। เคเค เคชंเคเคคीเคฐ्เคฅ, เคฎเค เคเคจเคा เคเคจ्เคฎ् เคธ्เคฅाเคจ, London เคฎें เคเคจเคी เคถिเค्เคทा เคนुเค, เคจाเคเคชुเคฐ เคฎें เคเคจเคी เคฆीเค्เคทा เคนुเค, 26-เค เคฒीเคชुเคฐ เคฐोเคก, เคฆिเคฒ्เคฒी เคฎें เคเคจเคा เคฎเคนाเคชเคฐिเคจिเคฐ्เคตाเคฃ เคนुเค เคเคฐ เคฎुंเคฌเค เคฎें เคเคนाँ เคเคจเคा เค เคจ्เคคिเคฎ เคธंเคธ्เคाเคฐ เคนुเค เคตो เคैเคค्เคฏ เคญूเคฎि। เคเคจ เคชाँเคों เคคीเคฐ्เคฅ เคे เคตिเคाเคธ เคे เคฒिเค เคนเคฎ เคฒเคाเคคाเคฐ เคोเคถिเคถ เคเคฐ เคฐเคนे เคนैं। เคฎेเคฐा เคธौเคญाเค्เคฏ เคนै เคि เคฎुเคे เคเคธ เคตเคฐ्เคท 14 เค เคช्เคฐैเคฒ เคो เคฎुเคे เคฌाเคฌा เคธाเคนिเคฌ เค เคฎ्เคฌेเคกเคเคฐ เคी เคเคจ्เคฎเคธ्เคฅเคฒी เคฎเค เคाเคจे เคा เคธौเคญाเค्เคฏ เคฎिเคฒ เคฐเคนा เคนै। เคเค เคเคค्เคคเคฎ เคจाเคเคฐिเค เคฌเคจเคจे เคे เคฒिเค เคฌाเคฌा เคธाเคนिเคฌ เคจे เคนเคฎเคจे เคฌเคนुเคค เคुเค เคฆिเคฏा เคนै। เคเคธ เคฐाเคธ्เคคे เคชเคฐ เคเคฒ เคเคฐ เคे เคเค เคเคค्เคคเคฎ เคจाเคเคฐिเค เคฌเคจ เคเคฐ เคे เคเคจเคो เคนเคฎ เคฌเคนुเคค เคฌเฅी เคถ्เคฐเคงांเคเคฒि เคฆे เคธเคเคคे เคนैं।
เคुเค เคนी เคฆिเคจों เคฎें, เคตिเค्เคฐเคฎ เคธंเคตเคค् เคी เคถुเคฐुเคเคค เคนोเคी। เคจเคฏा เคตिเค्เคฐเคฎ เคธंเคตเคค् เคเคเคा। เค เคฒเค-เค เคฒเค เคฐाเค्เคฏों เคฎें เค เคฒเค-เค เคฒเค เคฐूเคช เคธे เคฎเคจाเคฏा เคाเคคा เคนै। เคोเค เคเคธे เคจเคต เคธंเคตเคค्เคธเคฐ เคเคนเคคा เคนै, เคोเค เคुเฅी-เคชเฅเคตा เคเคนเคคा เคนै, เคोเค เคตเคฐ्เคท เคช्เคฐเคคिเคช्เคฐเคคा เคเคนเคคा เคนै, เคोเค เคเคाเคฆी เคเคนเคคा เคนै। เคฒेเคिเคจ เคนिเคจ्เคฆुเคธ्เคคाเคจ เคे เฅเคฐीเคฌ-เฅเคฐीเคฌ เคธเคญी เค्เคทเคค्เคฐों เคฎें เคเคธเคा เคฎเคนाเคค्เคฎ्เคฏं เคนै। เคฎेเคฐी เคจเคต เคตเคฐ्เคท เคे เคฒिเค เคธเคฌ เคो เคฌเคนुเคค-เคฌเคนुเคค เคถुเคญเคाเคฎเคจाเคं เคนै।
เคเคช เคाเคจเคคे เคนैं, เคฎैं เคชिเคเคฒी เคฌाเคฐ เคญी เคเคนा เคฅा เคि เคฎेเคฐे ‘เคฎเคจ เคी เคฌाเคค’ เคो เคธुเคจเคจे เคे เคฒिเค, เคเคญी เคญी เคธुเคจ เคธเคเคคे เคนैं। เฅเคฐीเคฌ-เฅเคฐीเคฌ 20 เคญाเคทाเคँ เคฎें เคธुเคจ เคธเคเคคे เคนैं। เคเคชเคे เค เคชเคจे เคธเคฎเคฏ เคชเคฐ เคธुเคจ เคธเคเคคे เคนैं। เคเคชเคे เค เคชเคจे เคฎोเคฌाเคเคฒ เฅोเคจ เคชเคฐ เคธुเคจ เคธเคเคคे เคนैं। เคฌเคธ เคธिเคฐ्เคซ เคเคชเคो เคเค missed call เคเคฐเคจा เคนोเคคा เคนै। เคเคฐ เคฎुเคे เฅुเคถी เคนै เคि เคเคธ เคธेเคตा เคा เคฒाเคญ เค เคญी เคคो เคเค เคฎเคนीเคจा เคฌเฅी เคฎुเคถ्เคिเคฒ เคธे เคนुเค เคนै। เคฒेเคिเคจ 35 เคฒाเฅ เคฒोเคों เคจे เคเคธเคा เคซाเคฏเคฆा เคเค ाเคฏा। เคเคช เคญी เคจंเคฌเคฐ เคฒिเค เคฒीเคिเคฏे 81908-81908. เคฎैं repeat เคเคฐเคคा เคนूँ 81908-81908. เคเคช missed call เคเคฐिเค เคเคฐ เคเคฌ เคญी เคเคชเคी เคธुเคตिเคงा เคนो เคชुเคฐाเคจी ‘เคฎเคจ เคी เคฌाเคค’ เคญी เคธुเคจเคจा เคाเคนเคคे เคนो เคคो เคญी เคธुเคจ เคธเคเคคे เคนो, เคเคชเคी เค เคชเคจी เคญाเคทा เคฎें เคธुเคจ เคธเคเคคे เคนो। เคฎुเคे เฅुเคถी เคนोเคी เคเคชเคे เคธाเคฅ เคुเฅे เคฐเคนเคจे เคी।
เคฎेเคฐे เคช्เคฏाเคฐे เคฆेเคถเคตाเคธिเคฏो, เคเคชเคो เคฌเคนुเคค-เคฌเคนुเคค เคถुเคญเคाเคฎเคจाเคฏें। เคฌเคนुเคค-เคฌเคนुเคค เคงเคจ्เคฏเคตाเคฆ।
เคฎेเคฐे เคฏुเคตा เคฆोเคธ्เคคो, เคเคช เคธเคฌ เคเค เคคเคฐเฅ Exam เคฎें busy เคนोंเคे। เคुเค เคฒोเคों เคी exam เคชूเคฐी เคนो เคเคฏी เคนोเคी। เคเคฐ เคुเค เคฒोเคों เคे เคฒिเค เคเคธเคฒिเค เคญी เคเคธौเคी เคนोเคी เคि เคเค เคคเคฐเฅ exam เคเคฐ เคฆूเคธเคฐी เคคเคฐเฅ T-20 Cricket World Cup. เคเค เคญी เคถाเคฏเคฆ เคเคช เคญाเคฐเคค เคเคฐ Australia เคे match เคा เคंเคคเฅाเคฐ เคเคฐเคคे เคนोंเคे। เคชिเคเคฒे เคฆिเคจों เคญाเคฐเคค เคจे เคชाเคिเคธ्เคคाเคจ เคเคฐ เคฌांเค्เคฒाเคฆेเคถ เคे เคिเคฒाเฅ เคฆो เคฌेเคนเคคเคฐीเคจ match เคीเคคे เคนैं। เคเค เคฌเฅिเคฏा เคธा momentum เคจเฅเคฐ เค เคฐเคนा เคนै। เคเค เคเคฌ Australia เคเคฐ เคญाเคฐเคค เคेเคฒเคจे เคตाเคฒे เคนैं, เคฎैं เคฆोเคจों เคीเคฎों เคे players เคो เค เคชเคจी เคถुเคญเคाเคฎเคจाเคฏें เคฆेเคคा เคนूँ।
65 เคช्เคฐเคคिเคถเคค เคเคจเคธँเค्เคฏा เคจौเคเคตाเคจ เคนो เคเคฐ เคेเคฒों เคी เคฆुเคจिเคฏा เคฎें เคนเคฎ เคो เคเค เคนों! เคฏे เคคो เคฌाเคค เคुเค เคฌเคจเคคी เคจเคนीं เคนै। เคธเคฎเคฏ เคนै, เคेเคฒों เคฎें เคเค เคจเค เค्เคฐांเคคि เคा เคฆौเคฐ เคा। เคเคฐ เคนเคฎ เคฆेเค เคฐเคนे เคนैं เคि เคญाเคฐเคค เคฎें cricket เคी เคคเคฐเคน เค เคฌ Football, Hockey, Tennis, Kabaddi เคเค mood เคฌเคจเคคा เคा เคฐเคนा เคนै। เคฎैं เคเค เคจौเคเคตाเคจों เคो เคเค เคเคฐ เคुเคถเคเคฌเคฐी เคे เคธाเคฅ, เคुเค เค เคชेเค्เคทाเคฏें เคญी เคฌเคคाเคจा เคाเคนเคคा เคนूँ। เคเคชเคो เคถाเคฏเคฆ เคเคธ เคฌाเคค เคा เคคो เคชเคคा เคเคฒ เคเคฏा เคนोเคा เคि เค เคเคฒे เคตเคฐ्เคท 2017 เคฎें เคญाเคฐเคค FIFA Under - 17 เคตिเคถ्เคตเคเคช เคी เคฎेเฅเคฌाเคจी เคเคฐเคจे เคा เคฐเคนा เคนै। เคตिเคถ्เคต เคी 24 เคीเคฎें เคญाเคฐเคค เคฎें เคेเคฒเคจे เคे เคฒिเค เค เคฐเคนी เคนैं। 1951, 1962 Asian Games เคฎें เคญाเคฐเคค เคจे Gold Medal เคीเคคा เคฅा เคเคฐ 1956 Olympic Games เคฎें เคญाเคฐเคค เคौเคฅे เคธ्เคฅाเคจ เคชเคฐ เคฐเคนा เคฅा। เคฒेเคिเคจ เคฆुเคฐ्เคญाเค्เคฏ เคธे เคชिเคเคฒे เคुเค เคฆเคถเคों เคฎें เคนเคฎ เคจिเคเคฒी เคชाเคฏเคฐी เคชเคฐ เคนी เคเคฒเคคे เคเค, เคชीเคे เคนी เคนเคเคคे เคเค, เคिเคฐเคคे เคนी เคเค, เคिเคฐเคคे เคนी เคเค। เคเค เคคो FIFA เคฎें เคนเคฎाเคฐा ranking เคเคคเคจा เคจीเคे เคนै เคि เคฎेเคฐी เคฌोเคฒเคจे เคी เคนिเคฎ्เคฎเคค เคญी เคจเคนीं เคนो เคฐเคนी เคนै। เคเคฐ เคฆूเคธเคฐी เคคเคฐเฅ เคฎैं เคฆेเค เคฐเคนा เคนूँ เคि เคเคจ เคฆिเคจों เคญाเคฐเคค เคฎें เคฏुเคตाเคं เคी Football เคฎें เคฐूเคि เคฌเฅ เคฐเคนी เคนै। EPL เคนो, Spanish League เคนो เคฏा Indian Super League เคे match เคนो। เคญाเคฐเคค เคा เคฏुเคตा เคเคธเคे เคตिเคทเคฏ เคฎें เคाเคจเคाเคฐी เคชाเคจे เคे เคฒिเค, TV เคชเคฐ เคฆेเคเคจे เคे เคฒिเค เคธเคฎเคฏ เคจिเคाเคฒเคคा เคนै। เคเคนเคจे เคा เคคाเคค्เคชเคฐ्เคฏ เคฏเคน เคนै เคि เคฐूเคि เคคो เคฌเฅ เคฐเคนी เคนै। เคฒेเคिเคจ เคเคคเคจा เคฌเฅा เค เคตเคธเคฐ เคเคฌ เคญाเคฐเคค เคฎें เค เคฐเคนा เคนै, เคคो เคนเคฎ เคธिเคฐ्เฅ เคฎेเฅเคฌाเคจ เคฌเคจ เคเคฐ เคे เค เคชเคจी เคिเคฎ्เคฎेเคตाเคฐी เคชूเคฐी เคเคฐेंเคे? เคเคธ เคชूเคฐा เคตเคฐ्เคท เคเค Football, Football, Football เคा เคฎाเคนौเคฒ เคฌเคจा เคฆें। เคธ्เคूเคฒों เคฎें, เคॉเคฒेเคों เคฎें, เคนिเคจ्เคฆुเคธ्เคคाเคจ เคे เคนเคฐ เคोเคจे เคชเคฐ เคนเคฎाเคฐे เคจौเคเคตाเคจ, เคนเคฎाเคฐे เคธ्เคूเคฒों เคे เคฌाเคฒเค เคชเคธीเคจे เคธे เคคเคฐ-เคฌ-เคคเคฐ เคนों। เคाเคฐो เคคเคฐเฅ Football เคेเคฒा เคाเคคा เคนो। เคฏे เค เคเคฐ เคเคฐेंเคे เคคो เคซिเคฐ เคคो เคฎेเฅเคฌाเคจी เคा เคฎเฅा เคเคเคा เคเคฐ เคเคธीเคฒिเค เคนเคฎ เคธเคฌ เคी เคोเคถिเคถ เคนोเคจी เคाเคนिเคฏे เคि เคนเคฎ Football เคो เคाँเคต-เคाँเคต, เคเคฒी-เคเคฒी เคैเคธे เคชเคนुँเคाเคं। 2017 FIFA Under – 17 เคตिเคถ्เคตเคเคช เคเค เคเคธा เค เคตเคธเคฐ เคนै เคเคธ เคเค เคธाเคฒ เคे เคญीเคคเคฐ-เคญीเคคเคฐ เคนเคฎ เคाเคฐों เคคเคฐเฅ เคจौเคเคตाเคจों เคे เค เคจ्เคฆเคฐ Football เคे เคฒिเค เคเค เคจเคฏा เคोเคฎ เคญเคฐ เคฆे, เคเค เคจเคฏा เคुเคค्เคธाเคน เคญเคฐ เคฆे। เคเคธ เคฎेเฅเคฌाเคจी เคा เคเค เฅाเคฏเคฆा เคคो เคนै เคนी เคนै เคि เคนเคฎाเคฐे เคฏเคนाँ Infrastructure เคคैเคฏाเคฐ เคนोเคा। เคेเคฒ เคे เคฒिเค เคो เคเคตเคถ्เคฏเค เคธुเคตिเคงाเคँ เคนैं เคเคธ เคชเคฐ เคง्เคฏाเคจ เคाเคเคा। เคฎुเคे เคคो เคเคธเคा เคเคจंเคฆ เคคเคฌ เคฎिเคฒेเคा เคเคฌ เคนเคฎ เคนเคฐ เคจौเคเคตाเคจ เคो Football เคे เคธाเคฅ เคोเฅेंเคें।
เคฆोเคธ्เคคो, เคฎैं เคเคช เคธे เคเค เค เคชेเค्เคทा เคเคฐเคคा เคนूँ। 2017 เคी เคฏे เคฎेเฅเคฌाเคจी, เคฏे เค เคตเคธเคฐ เคैเคธा เคนो, เคธाเคฒ เคญเคฐ เคा เคนเคฎाเคฐा Football เคฎें momentum เคฒाเคจे เคे เคฒिเค เคैเคธे-เคैเคธे เคाเคฐ्เคฏเค्เคฐเคฎ เคนो, เคช्เคฐเคाเคฐ เคैเคธे เคนो, เคต्เคฏเคตเคธ्เคฅाเคं เคฎें เคธुเคงाเคฐ เคैเคธे เคนो, FIFA Under – 17 เคตिเคถ्เคตเคเคช เคे เคฎाเคง्เคฏเคฎ เคธे เคญाเคฐเคค เคे เคจौเคเคตाเคจों เคฎें เคेเคฒ เคे เคช्เคฐเคคि เคฐूเคि เคैเคธे เคฌเฅे, เคธเคฐเคाเคฐों เคฎें, เคถैเค्เคทिเค เคธंเคธ्เคฅाเคं เคฎें, เค เคจ्เคฏ เคธाเคฎाเคिเค เคธंเคเค เคจों เคฎें, เคेเคฒ เคे เคธाเคฅ เคुเฅเคจे เคी เคธ्เคชเคฐ्เคงा เคैเคธे เคเฅी เคนो? Cricket เคฎें เคนเคฎ เคธเคญी เคฆेเค เคชा เคฐเคนे เคนैं, เคฒेเคिเคจ เคฏเคนी เคीเฅ เคเคฐ เคेเคฒों เคฎें เคญी เคฒाเคจी เคนै। Football เคเค เค เคตเคธเคฐ เคนै। เค्เคฏा เคเคช เคฎुเคे เค เคชเคจे เคธुเคाเคต เคฆे เคธเคเคคे เคนैं? เคตैเคถ्เคตिเค เคธ्เคคเคฐ เคชเคฐ เคญाเคฐเคค เคा branding เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคเค เคฌเคนुเคค เคฌเฅा เค เคตเคธเคฐ เคฎैं เคฎाเคจเคคा เคนूँ। เคญाเคฐเคค เคी เคฏुเคตा เคถเค्เคคि เคी เคชเคนเคाเคจ เคเคฐाเคจे เคा เค เคตเคธเคฐ เคฎाเคจเคคा เคนूँ। Match เคे เคฆเคฐเคฎिเคฏाँ เค्เคฏा เคชाเคฏा, เค्เคฏा เคोเคฏा เคเคธ เค เคฐ्เคฅ เคฎें เคจเคนीं। เคเคธ เคฎेเฅเคฌाเคจी เคी เคคैเคฏाเคฐी เคे เคฆ्เคตाเคฐा เคญी, เคนเคฎ เค เคชเคจी เคถเค्เคคि เคो เคธเคो เคธเคเคคे เคนैं, เคถเค्เคคि เคो เคช्เคฐเคเค เคญी เคเคฐ เคธเคเคคे เคนैं เคเคฐ เคนเคฎ เคญाเคฐเคค เคा Branding เคญी เคเคฐ เคธเคเคคे เคนैं। เค्เคฏा เคเคช เคฎुเคे NarendraModiApp, เคเคธ เคชเคฐ เค เคชเคจे เคธुเคाเคต เคญेเค เคธเคเคคे เคนैं เค्เคฏा? Logo เคैเคธा เคนो, slogans เคैเคธे เคนो, เคญाเคฐเคค เคฎें เคเคธ เคฌाเคค เคो เฅैเคฒाเคจे เคे เคฒिเค เค्เคฏा เค्เคฏा เคคเคฐीเคे เคนों, เคीเคค เคैเคธे เคนों, souvenirs เคฌเคจाเคจे เคนैं เคคो เคिเคธ-เคिเคธ เคช्เคฐเคाเคฐ เคे souvenirs เคฌเคจ เคธเคเคคे เคนैं। เคธोเคिเค เคฆोเคธ्เคคो, เคเคฐ เคฎैं เคाเคนूँเคा เคि เคฎेเคฐा เคนเคฐ เคจौเคเคตाเคจ เคฏे 2017, FIFA, Under- 17 เคตिเคถ्เคต Cup เคा Ambassador เคฌเคจे। เคเคช เคญी เคเคธเคฎें เคถเคฐीเค เคนोเคเค, เคญाเคฐเคค เคी เคชเคนเคाเคจ เคฌเคจाเคจे เคा เคธुเคจเคนเคฐा เค เคตเคธเคฐ เคนै।
เคฎेเคฐे เคช्เคฏाเคฐे เคตिเคฆ्เคฏाเคฐ्เคฅिเคฏो, เคुเค्เคिเคฏों เคे เคฆिเคจों เคฎें เคเคชเคจे เคชเคฐ्เคฏเคเคจ เคे เคฒिเค เคธोเคा เคนी เคนोเคा। เคฌเคนुเคค เคเคฎ เคฒोเค เคนैं เคो เคตिเคฆेเคถ เคाเคคे เคนैं เคฒेเคिเคจ เค्เคฏाเคฆाเคคเคฐ เคฒोเค เค เคชเคจे-เค เคชเคจे เคฐाเค्เคฏों เคฎें 5 เคฆिเคจ, 7 เคฆिเคจ เคเคนीं เคเคฒे เคाเคคे เคนैं। เคुเค เคฒोเค เค เคชเคจे เคฐाเค्เคฏों เคธे เคฌाเคนเคฐ เคाเคคे เคนैं। เคชिเคเคฒी เคฌाเคฐ เคญी เคฎैंเคจे เคเคช เคฒोเคों เคธे เคเค เคเค्เคฐเคน เคिเคฏा เคฅा เคि เคเคช เคเคนाँ เคाเคคे เคนैं เคตเคนाँ เคธे เคซोเคो upload เคीเคिเค। เคเคฐ เคฎैंเคจे เคฆेเคा เคि เคो เคाเคฎ Tourism Department เคจเคนीं เคเคฐ เคธเคเคคा, เคो เคाเคฎ เคนเคฎाเคฐा Cultural Department เคจเคนीं เคเคฐ เคธเคเคคा, เคो เคाเคฎ เคฐाเค्เคฏ เคธเคฐเคाเคฐें, เคญाเคฐเคค เคธเคฐเคाเคฐ เคจเคนीं เคเคฐ เคธเคเคคीं, เคตो เคाเคฎ เคฆेเคถ เคे เคเคฐोเฅों-เคเคฐोเฅों เคเคธे เคช्เคฐเคตाเคธिเคฏों เคจे เคเคฐ เคฆिเคฏा เคฅा। เคเคธी-เคเคธी เคเคเคนों เคे เคซोเคो upload เคिเคฏे เคเค เคฅे เคि เคฆेเค เคเคฐ เคे เคธเคเคฎुเค เคฎें เคเคจंเคฆ เคนोเคคा เคฅा। เคเคธ เคाเคฎ เคो เคนเคฎें เคเคे เคฌเฅाเคจा เคนै เคเคธ เคฌाเคฐ เคญी เคीเคिเคฏे, เคฒेเคिเคจ เคเคธ เคฌाเคฐ เคเคธเคे เคธाเคฅ เคुเค เคฒिเคिเค। เคธिเคฐ्เฅ เคซोเคो เคจเคนीं! เคเคชเคी เคฐเคเคจाเคค्เคฎเค เคो เคช्เคฐเคตृเคคि เคนै เคเคธเคो เคช्เคฐเคเค เคीเคिเค เคเคฐ เคจเค เคเคเคน เคชเคฐ เคाเคจे เคธे, เคฆेเคเคจे เคธे เคฌเคนुเคค เคुเค เคธीเคเคจे เคो เคฎिเคฒเคคा เคนै। เคो เคीเคें เคนเคฎ classroom เคฎें เคจเคนीं เคธीเค เคชाเคคे, เคो เคนเคฎ เคชเคฐिเคตाเคฐ เคฎें เคจเคนीं เคธीเค เคชाเคคे, เคो เคीเค เคนเคฎ เคฏाเคฐ-เคฆोเคธ्เคคों เคे เคฌीเค เคฎें เคจเคนीं เคธीเค เคชाเคคे, เคตे เคเคญी-เคเคญी เคญ्เคฐเคฎเคฃ เคเคฐเคจे เคธे เค्เคฏाเคฆा เคธीเคเคจे เคो เคฎिเคฒเคคी เคนै เคเคฐ เคจเค เคเคเคนों เคे เคจเคฏेเคชเคจ เคा เค เคจुเคญเคต เคนोเคคा เคนै। เคฒोเค, เคญाเคทा, เคाเคจ-เคชाเคจ เคตเคนाँ เคे เคฐเคนเคจ-เคธเคนเคจ เคจ เคाเคจे เค्เคฏा-เค्เคฏा เคฆेเคเคจे เคो เคฎिเคฒเคคा เคนै। เคเคฐ เคिเคธी เคจे เคเคนा เคนै - ‘A traveller without observation. is a bird without wings’ ‘เคถौเค-เค-เคฆीเคฆाเคฐ เคนै เค เคเคฐ, เคคो เคจเฅเคฐ เคชैเคฆा เคเคฐ’। เคญाเคฐเคค เคตिเคตिเคงเคคाเคं เคธे เคญเคฐा เคนुเค เคนै। เคเค เคฌाเคฐ เคฆेเคเคจे เคे เคฒिเค เคจिเคเคฒ เคชเฅो เคीเคตเคจ เคญเคฐ เคฆेเคเคคे เคนी เคฐเคนोเคे, เคฆेเคเคคे เคนी เคฐเคนोเคे! เคเคญी เคฎเคจ เคจเคนीं เคญเคฐेเคा เคเคฐ เคฎैं เคคो เคญाเค्เคฏเคถाเคฒी เคนूँ เคฎुเคे เคฌเคนुเคค เคญ्เคฐเคฎเคฃ เคเคฐเคจे เคा เค เคตเคธเคฐ เคฎिเคฒा เคนै। เคเคฌ เคฎुเค्เคฏเคฎंเคค्เคฐी เคจเคนीं เคฅा, เคช्เคฐเคงाเคจเคฎंเคค्เคฐी เคจเคนीं เคฅा เคเคฐ เคเคชเคी เคนी เคคเคฐเคน เคोเคी เคเคฎ्เคฐ เคฅी, เคฎैंเคจे เคฌเคนुเคค เคญ्เคฐเคฎเคฃ เคिเคฏा। เคถाเคฏเคฆ เคนिเคจ्เคฆुเคธ्เคคाเคจ เคा เคोเค District เคจเคนीं เคนोเคा, เคเคนाँ เคฎुเคे เคाเคจे เคा เค เคตเคธเคฐ เคจ เคฎिเคฒा เคนो। เฅिเคจ्เคฆเคी เคो เคฌเคจाเคจे เคे เคฒिเค เคช्เคฐเคตाเคธ เคी เคเค เคฌเคนुเคค เคฌเฅी เคคाเคเคค เคนोเคคी เคนै เคเคฐ เค เคฌ เคญाเคฐเคค เคे เคฏुเคตเคों เคฎें เคช्เคฐเคตाเคธ เคฎें เคธाเคนเคธ เคुเฅเคคा เคเคฒा เคा เคฐเคนा เคนै। เคिเค्เคाเคธा เคुเฅเคคी เคเคฒी เคा เคฐเคนी เคนै। เคชเคนเคฒे เคी เคคเคฐเคน เคตो เคฐเคे-เคฐเคाเคฏे, เคฌเคจे-เคฌเคจाเคฏे เคเคธी route เคชเคฐ เคจเคนीं เคเคฒा เคाเคคा เคนै, เคตो เคुเค เคจเคฏा เคเคฐเคจा เคाเคนเคคा เคนै, เคตो เคुเค เคจเคฏा เคฆेเคเคจा เคाเคนเคคा เคนै। เคฎैं เคเคธे เคเค เค เค्เคी เคจिเคถाเคจी เคฎाเคจเคคा เคนूँ। เคนเคฎाเคฐा เคฏुเคตा เคธाเคนเคธिเค เคนो, เคเคนाँ เคเคญी เคชैเคฐ เคจเคนीं เคฐเคा เคนै, เคตเคนाँ เคชैเคฐ เคฐเคเคจे เคा เคเคธเคा เคฎเคจ เคนोเคจा เคाเคนिเค।
เคฎैं Coal India เคो เคเค เคตिเคถेเคท เคฌเคงाเค เคฆेเคจा เคाเคนเคคा เคนूँ। Western Coalfields Limited (WCL), เคจाเคเคชुเคฐ เคे เคชाเคธ เคเค เคธाเคตเคจेเคฐ, เคเคนाँ Coal Mines เคนैं। เคเคธ Coal Mines เคฎें เคเคจ्เคนोंเคจे Eco friendly Mine Tourism Circuit develop เคिเคฏा เคนै। เคเคฎ เคคौเคฐ เคชเคฐ เคนเคฎ เคฒोเคों เคी เคธोเค เคนै เคि Coal Mines - เคฏाเคจि เคฆूเคฐ เคนी เคฐเคนเคจा। เคตเคนाँ เคे เคฒोเคों เคी เคคเคธ्เคตीเคฐें เคो เคนเคฎ เคฆेเคเคคे เคนैं เคคो เคนเคฎें เคฒเคเคคा เคนै เคตเคนाँ เคाเคจे เคैเคธा เค्เคฏा เคนोเคा เคเคฐ เคนเคฎाเคฐे เคฏเคนाँ เคคो เคเคนाเคตเคค เคญी เคฐเคนเคคी เคนै เคि เคोเคฏเคฒे เคฎें เคนाเคฅ เคाเคฒे, เคคो เคฒोเค เคฏूँ เคนी เคฆूเคฐ เคญाเคเคคे เคนैं। เคฒेเคिเคจ เคเคธी เคोเคฏเคฒे เคो Tourism เคा destination เคฌเคจा เคฆेเคจा เคเคฐ เคฎैं เคुเคถ เคนूँ เคि เค เคญी-เค เคญी เคคो เคฏे เคถुเคฐुเคเคค เคนुเค เคนै เคเคฐ เค เคฌ เคคเค เฅเคฐीเคฌ เคฆเคธ เคนเฅाเคฐ เคธे เค्เคฏाเคฆा เคฒोเคों เคจे เคจाเคเคชुเคฐ เคे เคชाเคธ เคธाเคตเคจेเคฐ เคाँเคต เคे เคจिเคเค เคฏे Eco friendly Mine Tourism เคी เคฎुเคฒाเฅाเคค เคी เคนै। เคฏे เค เคชเคจे เคเคช เคฎें เคुเค เคจเคฏा เคฆेเคเคจे เคा เค เคตเคธเคฐ เคฆेเคคी เคนै। เคฎैं เคเคถा เคเคฐเคคा เคนूँ เคि เคเคจ เคुเค्เคिเคฏों เคฎें เคเคฌ เคช्เคฐเคตाเคธ เคชเคฐ เคाเคँ เคคो เคธ्เคตเค्เคเคคा เคฎें เคเคช เคुเค เคฏोเคเคฆाเคจ เคฆे เคธเคเคคे เคนैं เค्เคฏा?
เคเคจ เคฆिเคจों เคเค เคฌाเคค เคจเฅเคฐ เค เคฐเคนी เคนै, เคญเคฒे เคตो เคเคฎ เคฎाเคค्เคฐा เคฎें เคนो เค เคญी เคญी เคเคฒोเคเคจा เคเคฐเคจी เคนै เคคो เค เคตเคธเคฐ เคญी เคนै เคฒेเคिเคจ เคซिเคฐ เคญी เค เคเคฐ เคนเคฎ เคฏे เคเคนें เคि เคเค เคाเคเคฐूเคเคคा เคเค เคนै। Tourist places เคชเคฐ เคฒोเค เคธ्เคตเค्เคเคคा เคฌเคจाเคฏे เคฐเคเคจे เคा เคช्เคฐเคฏाเคธ เคเคฐ เคฐเคนे เคนैं। Tourist เคญी เคเคฐ เคฐเคนे เคนैं เคเคฐ เคो tourist destination เคे เคธ्เคฅाเคจ เคชเคฐ เคธ्เคฅाเค เคฐूเคช เคธे เคฐเคนเคจे เคตाเคฒे เคฒोเค เคญी เคुเค เคจ เคुเค เคเคฐ เคฐเคนे เคนैं। เคนो เคธเคเคคा เคนै เคฌเคนुเคค เคตैเค्เคाเคจिเค เคคเคฐीเฅे เคธे เคจเคนीं เคนो เคฐเคนा? เคฒेเคिเคจ เคนो เคฐเคนा เคนै। เคเคช เคญी เคเค tourist เคे เคจाเคคे ‘tourist destination เคชเคฐ เคธ्เคตเค्เคเคคा’ เคเคธ เคชเคฐ เคเคช เคฌเคฒ เคฆे เคธเคเคคे เคนैं เค्เคฏा? เคฎुเคे เคตिเคถ्เคตाเคธ เคนै เคฎेเคฐे เคจौเคเคตाเคจ เคฎुเคे เคเคธเคฎें เคเคฐूเคฐ เคฎเคฆเคฆ เคเคฐेंเคे। เคเคฐ เคฏे เคฌाเคค เคธเคนी เคนै เคि tourism เคธเคฌเคธे เค्เคฏाเคฆा เคฐोเฅเคाเคฐ เคฆेเคจे เคตाเคฒा เค्เคทेเคค्เคฐ เคนै। เฅเคฐीเคฌ เคธे เฅเคฐीเคฌ เคต्เคฏเค्เคคि เคเคฎाเคคा เคนै เคเคฐ เคเคฌ tourist, tourist destination เคชเคฐ เคाเคคा เคนै। เฅเคฐीเคฌ tourist เคाเคเคा เคคो เคुเค เคจ เคुเค เคคो เคฒेเคा। เค เคฎीเคฐ เคนोเคा เคคो เค्เคฏाเคฆा เคเคฐ्เคा เคเคฐेเคा। เคเคฐ tourism เคे เคฆ्เคตाเคฐा เคฌเคนुเคค เคฐोเฅเคाเคฐ เคी เคธंเคญाเคตเคจा เคนै। เคตिเคถ्เคต เคी เคคुเคฒเคจा เคฎें เคญाเคฐเคค tourism เคฎें เค เคญी เคฌเคนुเคค เคชीเคे เคนै। เคฒेเคिเคจ เคนเคฎ เคธเคตा เคธौ เคเคฐोเฅ เคฆेเคถเคตाเคธी เคนเคฎ เคคเคฏ เคเคฐें เคि เคนเคฎें เค เคชเคจे tourism เคो เคฌเคฒ เคฆेเคจा เคนै เคคो เคนเคฎ เคฆुเคจिเคฏा เคो เคเคเคฐ्เคทिเคค เคเคฐ เคธเคเคคे เคนैं। เคตिเคถ्เคต เคे tourism เคे เคเค เคฌเคนुเคค เคฌเฅे เคนिเคธ्เคธे เคो เคนเคฎाเคฐी เคเคฐ เคเคเคฐ्เคทिเคค เคเคฐ เคธเคเคคे เคนैं เคเคฐ เคนเคฎाเคฐे เคฆेเคถ เคे เคเคฐोเฅो-เคเคฐोเฅों เคจौเคเคตाเคจों เคो เคฐोเฅเคाเคฐ เคे เค เคตเคธเคฐ เคเคชเคฒเคฌ्เคง เคเคฐा เคธเคเคคे เคนैं। เคธเคฐเคाเคฐ เคนो, เคธंเคธ्เคฅाเคँ เคนों, เคธเคฎाเค เคนो, เคจाเคเคฐिเค เคนो เคนเคฎ เคธเคฌ เคจे เคฎिเคฒ เคเคฐเคे เคฏे เคเคฐเคจे เคा เคाเคฎ เคนै। เคเคเคฏे เคนเคฎ เคเคธ เคฆिเคถा เคฎें เคुเค เคเคฐเคจे เคा เคช्เคฐเคฏाเคธ เคเคฐें।
เคฎेเคฐे เคฏुเคตा เคฆोเคธ्เคคो, เคुเค्เคिเคฏाँ เคเคธे เคนी เค เคเคฐ เคเคฒा เคाเคं, เคฏे เคฌाเคค เคฎुเคे เค เค्เคी เคจเคนीं เคฒเคเคคी। เคเคช เคญी เคเคธ เคฆिเคถा เคฎें เคธोเคिเค। เค्เคฏा เคเคชเคी เคुเค्เคिเคฏाँ, เฅिเคจ्เคฆเคी เคे เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคตเคฐ्เคท เคเคฐ เคเคธเคा เคญी เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคธเคฎเคฏ เคเคธे เคนी เคाเคจे เคฆोเคे เค्เคฏा? เคฎैं เคเคชเคो เคธोเคเคจे เคे เคฒिเค เคเค เคตिเคाเคฐ เคฐเคเคคा เคนूँ। เค्เคฏा เคเคช เคुเค्เคिเคฏों เคฎें เคเค เคนुเคจเคฐ, เค เคชเคจे เคต्เคฏเค्เคคिเคค्เคต เคฎें เคเค เคจเค เคीเฅ เคोเฅเคจे เคा เคธंเคเคฒ्เคช, เคฏे เคเคฐ เคธเคเคคे เคนैं เค्เคฏा? เค เคเคฐ เคเคชเคो เคคैเคฐเคจा เคจเคนीं เคเคคा เคนै, เคคो เคुเค्เคिเคฏों เคฎे เคธंเคเคฒ्เคช เคเคฐ เคธเคเคคे เคนैं, เคฎैं เคคैเคฐเคจा เคธीเค เคฒूँ, เคธाเคเคिเคฒ เคเคฒाเคจा เคจเคนी เคเคคा เคนै เคคो เคुเค्เคिเคฏों เคฎे เคคเคฏ เคเคฐ เคฒूँ เคฎैं เคธाเคเคिเคฒ เคเคฒाเคंI เคเค เคญी เคฎैं เคฆो เคंเคเคฒी เคธे เคंเคช्เคฏूเคเคฐ เคो เคाเคเคช เคเคฐเคคा เคนूँ, เคคो เค्เคฏा เคฎैं เคाเคเคชिंเค เคธीเค เคฒूँ? เคนเคฎाเคฐे เคต्เคฏเค्เคคिเคค्เคต เคे เคตिเคाเคธ เคे เคฒिเค เคिเคคเคจे เคช्เคฐเคाเคฐ เคे เคौเคถเคฒ เคนै? เค्เคฏों เคจा เคเคธเคो เคธीเคें? เค्เคฏों เคจ เคนเคฎाเคฐी เคुเค เคเคฎिเคฏों เคो เคฆूเคฐ เคเคฐें? เค्เคฏों เคจ เคนเคฎ เค เคชเคจी เคถเค्เคคिเคฏों เคฎें เคเคाเฅा เคเคฐेंI เค เคฌ เคธोเคिเค เคเคฐ เคोเค เคเคธเคฎें เคฌเคนुเคค เคฌเฅे classes เคाเคนिเค เคोเค trainer เคाเคนिเค, เคฌเคนुเคค เคฌเฅी fees เคाเคนिเค, เคฌเฅा budget เคाเคนिเค เคเคธा เคจเคนीं เคนै। เคเคช เค เคชเคจे เค เคเคฒ-เคฌเคเคฒ เคฎें เคญी เคฎाเคจ เคฒीเคिเคฏे เคเคช เคคเคฏ เคเคฐें เคि เคฎैं waste เคฎें เคธे best เคฌเคจाเคंเคा। เคुเค เคฆेเคिเคฏे เคเคฐ เคเคธเคฎे เคธे เคฌเคจाเคจा เคถुเคฐू เคเคฐ เคฆीเคिเคฏे। เคฆेเคिเคฏे เคเคช เคो เคเคจंเคฆ เคเคฏेเคा เคถाเคฎ เคนोเคคे-เคนोเคคे เคฆेเคिเคฏे เคฏे เคूเฅे-เคเคเคฐे เคฎें เคธे เคเคชเคจे เค्เคฏा เคฌเคจा เคฆिเคฏा। เคเคช เคो painting เคा เคถौเค เคนै, เคเคคा เคจเคนी เคนै, เค เคฐे เคคो เคถुเคฐू เคเคฐ เคฆीเคिเคฏे เคจा, เค เคाเคฏेเคा। เคเคช เค เคชเคจी เคुเค्เคिเคฏों เคा เคธเคฎเคฏ เค เคชเคจे เคต्เคฏเค्เคคिเคค्เคต เคे เคตिเคाเคธ เคे เคฒिเค, เค เคชเคจे เคชाเคธ เคोเค เคเค เคจเค เคนुเคจเคฐ เคे เคฒिเค, เค เคชเคจे เคौเคถเคฒ-เคตिเคाเคธ เคे เคฒिเค เค เคตเคถ्เคฏ เคเคฐें เคเคฐ เค เคจเคिเคจเคค เค्เคทेเคค्เคฐ เคนो เคธเคเคคे เคนैं เคเคฐुเคฐी เคจเคนीं เคนै, เคि เคฎैं เคो เคिเคจा เคฐเคนा เคนूँ เคตเคนी เค्เคทेเคค्เคฐ เคนो เคธเคเคคे เคนै। เคเคฐ เคเคชเคे เคต्เคฏเค्เคคिเคค्เคต เคी เคชเคนเคाเคจ เคเคธเคธे เคเคฐ เคเคธเคธे เคเคช เคा เคเคค्เคฎเคตिเคถ्เคตाเคธ เคเคคเคจा เคฌเฅेเคा เคเคคเคจा เคฌเฅेเคा। เคเค เคฌाเคฐ เคฆेเค เคฒीเคिเคฏे เคเคฌ เคुเค्เคिเคฏों เคे เคฌाเคฆ เคธ्เคूเคฒ เคฎें เคตाเคชिเคธ เคाเคเคे, เคॉเคฒेเค เคฎे เคตाเคชिเคธ เคाเคเคे เคเคฐ เค เคชเคจे เคธाเคฅिเคฏों เคो เคเคนोเคे เคि เคญाเค เคฎैंเคจे เคคो เคुเค्เคीเคฏों เคฎे เคฏे เคธीเค เคฒिเคฏा เคเคฐ เค เคเคฐ เคเคธเคจे เคจเคนीं เคธिเคा เคนोเคा, เคคो เคตो เคธोเคेเคा เคि เคฏाเคฐ เคฎेเคฐा เคคो เคฌเคฐ्เคฌाเคฆ เคนो เคเคฏा เคคुเคฎ เคฌเฅे เคชเค्เคे เคนो เคฏाเคฐ เคुเค เคเคฐเคे เค เคเค। เคฏे เค เคชเคจे เคธाเคฅिเคฏों เคฎे เคถाเคฏเคฆ เคฌाเคค เคนोเคी। เคฎुเคे เคตिเคถ्เคตाเคธ เคนै เคि เคเคช เฅเคฐूเคฐ เคเคฐेंเคे। เคเคฐ เคฎुเคे เคฌเคคाเคเค เคि เคเคช เคจे เค्เคฏा เคธीเคा। เคฌเคคाเคฏेंเคे เคจा!। เคเคธ เคฌाเคฐ ‘เคฎเคจ เคी เคฌाเคค’ เคฎें My-gov เคชเคฐ เคเค เคธुเคाเคต เคเคฏे เคนैं।
‘เคฎेเคฐा เคจाเคฎ เค เคญि เคเคคुเคฐ्เคตेเคฆी เคนै। เคจเคฎเคธ्เคคे เคช्เคฐเคงाเคจเคฎंเคค्เคฐी เคी, เคเคชเคจे เคชिเคเคฒे เคเคฐ्เคฎिเคฏों เคी เคुเค्เคिเคฏों เคฎें เคฌोเคฒा เคि เคिเฅिเคฏों เคो เคญी เคเคฐ्เคฎी เคฒเคเคคी เคนै, เคคो เคนเคฎเคจे เคเค เคฌเคฐ्เคคเคจ เคฎें เคชाเคจी เคฎें เคฐเคเคเคฐ เค เคชเคจी เคฌाเคฒเคोเคจी เคฎें เคฏा เคเคค เคชเคฐ เคฐเค เคฆेเคจा เคाเคนिเคฏे, เคिเคธเคธे เคिเฅिเคฏा เคเคเคฐ เคชाเคจी เคชी เคฒें। เคฎैंเคจे เคฏे เคाเคฎ เคिเคฏा เคเคฐ เคฎेเคฐे เคो เคเคจंเคฆ เคเคฏा, เคเคธी เคฌเคนाเคจे เคฎेเคฐी เคฌเคนुเคค เคธाเคฐी เคिเฅिเคฏों เคธे เคฆोเคธ्เคคी เคนो เคเคฏी। เคฎैं เคเคชเคธे เคตिเคจเคคी เคเคฐเคคा เคนूँ เคि เคเคช เคเคธ เคाเคฐ्เคฏ เคो เคตाเคชเคธ ‘เคฎเคจ เคी เคฌाเคค’ เคฎें เคฆोเคนเคฐाเคँ।’
เคฎेเคฐे เคช्เคฏाเคฐे เคฆेเคถเคตाเคธिเคฏो, เคฎैं เค เคญि เคเคคुเคฐ्เคตेเคฆी เคा เคเคญाเคฐी เคนूँ เคเคธ เคฌाเคฒเค เคจे เคฎुเคे เคฏाเคฆ เคเคฐाเคฏा เคตैเคธे เคฎैं เคญूเคฒ เคเคฏा เคฅा। เคเคฐ เคฎेเคฐे เคฎเคจ เคฎें เคจเคนीं เคฅा เคि เคเค เคฎैं เคเคธ เคตिเคทเคฏ เคชเคฐ เคुเค เคเคนूँเคा เคฒेเคिเคจ เคเคธ เค เคญि เคจे เคฎुเคे เคฏाเคฆ เคเคฐเคตाเคฏा เคि เคชिเคเคฒे เคตเคฐ्เคท เคฎैंเคจे เคชเค्เคทिเคฏों เคे เคฒिเค เคเคฐ เคे เคฌाเคนเคฐ เคฎिเค्เคी เคे เคฌเคฐ्เคคเคจ เคฎें। เคฎेเคฐे เคช्เคฏाเคฐे เคฆेเคถเคตाเคธिเคฏो เคฎैं เค เคญि เคเคคुเคฐ्เคตेเคฆी เคเค เคฌाเคฒเค เคा เคเคญाเคฐ เคต्เคฏเค्เคค เคเคฐเคจा เคाเคนเคคा เคนूँ। เคเคธเคจे เคฎुเคे เคซोเคจ เคเคฐเคे เคเค เค เค्เคा เคाเคฎ เคฏाเคฆ เคเคฐเคตा เคฆिเคฏा। เคชिเคเคฒी เคฌाเคฐ เคคो เคฎुเคे เคฏाเคฆ เคฅा। เคเคฐ เคฎैंเคจे เคเคนा เคฅा เคि เคเคฐ्เคฎिเคฏों เคे เคฆिเคจों เคฎे เคชเค्เคทिเคฏों เคे เคฒिเค เค เคชเคจे เคเคฐ เคे เคฌाเคนเคฐ เคฎिเค्เคी เคे เคฌเคฐ्เคคเคจों เคฎे เคชाเคจी เคฐเคे। เค เคญि เคจे เคฎुเคे เคฌเคคाเคฏा เคि เคตो เคธाเคฒ เคญเคฐ เคธे เคเคธ เคाเคฎ เคो เคเคฐ เคฐเคนा เคนै। เคเคฐ เคเคธเคी เคเค เคिเฅिเคฏा เคเคธเคी เคฆोเคธ्เคค เคฌเคจ เคเค เคนै। เคนिเคจ्เคฆी เคी เคฎเคนाเคจ เคเคตि เคฎเคนाเคฆेเคตी เคตเคฐ्เคฎा เคตो เคชเค्เคทिเคฏों เคो เคฌเคนुเคค เคช्เคฏाเคฐ เคเคฐเคคी เคฅीं। เคเคจ्เคนोंเคจे เค เคชเคจी เคเคตिเคคा เคฎें เคฒिเคा เคฅा - เคคुเคเคो เคฆूเคฐ เคจ เคाเคจे เคฆेंเคे, เคฆाเคจों เคธे เคंเคเคจ เคญเคฐ เคฆेंเคे เคเคฐ เคนोเคฆ เคฎें เคญเคฐ เคฆेंเคे เคนเคฎ เคฎीเค ा-เคฎीเค ा เค ंเคกा เคชाเคจी। เคเคเคฏे เคฎเคนाเคฆेเคตी เคी เคी เคเคธ เคฌाเคค เคो เคนเคฎ เคญी เคเคฐें। เคฎैं เค เคญि เคो เค เคญिเคจเคจ्เคฆเคจ เคญी เคฆेเคคा เคนूँ เคเคฐ เคเคญाเคฐ เคญी เคต्เคฏเค्เคค เคเคฐเคคा เคนूँ เคि เคคुเคฎเคจे เคฎुเคเคो เคฌเคนुเคค เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคฌाเคค เคฏाเคฆ เคเคฐाเค।
เคฎैเคธूเคฐ เคธे เคถिเคฒ्เคชा เคूเคे, เคเคจ्เคนोंเคจे เคเค เคฌเฅा เคธंเคตेเคฆเคจเคถीเคฒ เคฎुเคฆ्เคฆा เคนเคฎ เคธเคฌ เคे เคฒिเค เคฐเคा เคนै। เคเคจ्เคนोंเคจे เคเคนा เคนै เคि เคนเคฎाเคฐे เคเคฐ เคे เคชाเคธ เคฆूเคง เคฌेเคเคจे เคตाเคฒे เคเคคे เคนैं, เค เฅเคฌाเคฐ เคฌेเคเคจे เคตाเคฒे เคเคคे เคนैं, Postman เคเคคे เคนैं। เคเคญी เคोเค เคฌเคฐ्เคคเคจ เคฌेเคเคจे เคตाเคฒे เคตเคนाँ เคธे เคुเคเคฐเคคे เคนैं, เคเคชเฅे เคฌेเคเคจे เคตाเคฒे เคुเคเคฐเคคे เคนैं। เค्เคฏा เคเคญी เคนเคฎเคจे เคเคจเคो เคเคฐ्เคฎिเคฏों เคे เคฆिเคจों เคฎे เคชाเคจी เคे เคฒिเค เคชूเคा เคนै เค्เคฏा? เค्เคฏा เคเคญी เคนเคฎเคจे เคเคธเคो เคชाเคจी offer เคिเคฏा เคนै เค्เคฏा? เคถिเคฒ्เคชा เคฎैं เคเคช เคा เคฌเคนुเคค เคเคญाเคฐी เคนूँ เคเคชเคจे เคฌเคนुเคค เคธंเคตेเคฆเคจเคถीเคฒ เคตिเคทเคฏ เคो เคฌเฅे เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เคธเคฐเคฒ เคคเคฐीเคे เคธे เคฐเค เคฆिเคฏा। เคฏे เคฌाเคค เคธเคนी เคนै เคฌाเคค เคोเคी เคนोเคคी เคนै เคฒेเคिเคจ เคเคฐ्เคฎी เคे เคฌीเค เค เคเคฐ postman เคเคฐ เคे เคชाเคธ เคเคฏा เคเคฐ เคนเคฎเคจे เคชाเคจी เคชिเคฒाเคฏा เคिเคคเคจा เค เค्เคा เคฒเคेเคा เคเคธเคो। เคैเคฐ เคญाเคฐเคค เคฎें เคคो เคฏे เคธ्เคตाเคญाเคต เคนै เคนी เคนै। เคฒेเคिเคจ เคถिเคฒ्เคชा เคฎैं เคเคญाเคฐी เคนूँ เคि เคคुเคฎเคจे เคเคจ เคीเฅों เคो observe เคिเคฏा।
เคฎेเคฐे เคช्เคฏाเคฐे เคिเคธाเคจ เคญाเคเคฏो เคเคฐ เคฌเคนเคจो, Digital India – Digital India เคเคชเคจे เคฌเคนुเคค เคธुเคจा เคนोเคा। เคुเค เคฒोเคों เคो เคฒเคเคคा เคนै เคि Digital India เคคो เคถเคนเคฐ เคे เคจौเคเคตाเคจों เคी เคฆुเคจिเคฏा เคนै। เคी เคจเคนी, เคเคชเคो เคुเคถी เคนोเคी เคि เคเค “เคिเคธाเคจ เคธुเคตिเคงा App” เคเคช เคธเคฌ เคी เคธेเคตा เคฎें เคช्เคฐเคธ्เคคुเคค เคिเคฏा เคนै। เคฏे “เคिเคธाเคจ เคธुเคตिเคงा App” เคे เคฎाเคง्เคฏเคฎ เคธे เค เคเคฐ เคเคช เคเคธเคो เค เคชเคจे Mobile-Phone เคฎें download เคเคฐเคคे เคนैं เคคो เคเคชเคो เคृเคทि เคธเคฎ्เคฌเคจ्เคงी, weather เคธเคฎ्เคฌเคจ्เคงी เคฌเคนुเคค เคธाเคฐी เคाเคจเคाเคฐिเคฏाँ เค เคชเคจी เคนเคฅेเคฒी เคฎें เคนी เคฎिเคฒ เคाเคเคी। เคฌाเฅाเคฐ เคा เคนाเคฒ เค्เคฏा เคนै, เคฎंเคกिเคฏों เคฎें เค्เคฏा เคธ्เคฅिเคคि เคนै, เคเคจ เคฆिเคจों เค เค्เคी เคซเคธเคฒ เคा เค्เคฏा เคฆौเคฐ เคเคฒ เคฐเคนा เคนै, เคฆเคตाเคเคฏां เคौเคจ-เคธी เคเคชเคฏुเค्เคค เคนोเคคी เคนैं? เคเค เคตिเคทเคฏ เคเคธ เคชเคฐ เคนै। เคเคคเคจा เคนी เคจเคนीं เคเคธเคฎें เคเค เคฌเคเคจ เคเคธा เคนै เคि เคो เคธीเคงा-เคธीเคงा เคเคชเคो เคृเคทि เคตैเค्เคाเคจिเคों เคे เคธाเคฅ เคोเฅ เคฆेเคคा เคนै, expert เคे เคธाเคฅ เคोเฅ เคฆेเคคा เคนै। เค เคเคฐ เคเคช เค เคชเคจा เคोเค เคธเคตाเคฒ เคเคธเคे เคธाเคฎเคจे เคฐเคोเคे เคคो เคตो เคเคตाเคฌ เคฆेเคคा เคนै, เคธเคฎเคाเคคा เคนै, เคเคชเคो। เคฎैं เคเคถा เคเคฐเคคा เคนूँ เคि เคฎेเคฐे เคिเคธाเคจ เคญाเค-เคฌเคนเคจ เคเคธ “เคिเคธाเคจ เคธुเคตिเคงा App” เคो เค เคชเคจे Mobile-Phone เคชเคฐ download เคเคฐें। try เคคो เคीเคिเค เคเคธเคฎें เคธे เคเคชเคे เคाเคฎ เคुเค เคเคคा เคนै เค्เคฏा? เคเคฐ เคซिเคฐ เคญी เคुเค เคเคฎी เคฎเคนเคธूเคธ เคนोเคคी เคนै เคคो เคเคช เคฎुเคे เคถिเคाเคฏเคค เคญी เคเคฐ เคฆीเคिเคฏे।
เคฎेเคฐे เคिเคธाเคจ เคญाเคเคฏो เคเคฐ เคฌเคนเคจों, เคฌाเคिเคฏों เคे เคฒिเค เคคो เคเคฐ्เคฎी เคुเค्เคिเคฏों เคे เคฒिเค เค เคตเคธเคฐ เคฐเคนा เคนै। เคฒेเคिเคจ เคिเคธाเคจ เคे เคฒिเค เคคो เคเคฐ เคญी เคชเคธीเคจा เคฌเคนाเคจे เคा เค เคตเคธเคฐ เคฌเคจ เคाเคคा เคนै। เคตो เคตเคฐ्เคทा เคा เคंเคคเคाเคฐ เคเคฐเคคा เคนै เคเคฐ เคंเคคเคाเคฐ เคे เคชเคนเคฒे เคिเคธाเคจ เค เคชเคจे เคेเคค เคो เคคैเคฏाเคฐ เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคी-เคाเคจ เคธे เคुเค เคाเคคा เคนै, เคคाเคि เคตो เคฌाเคฐिเคถ เคी เคเค เคฌूंเคฆ เคญी เคฌเคฐ्เคฌाเคฆ เคจเคนीं เคนोเคจे เคฆेเคจा เคाเคนเคคा เคนै। เคिเคธाเคจ เคे เคฒिเค, เคिเคธाเคจी เคे season เคถुเคฐू เคนोเคจे เคा เคธเคฎเคฏ เคฌเฅा เคนी เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคนोเคคा เคนै। เคฒेเคिเคจ เคนเคฎ เคฆेเคถเคตाเคธिเคฏो เคो เคญी เคธोเคเคจा เคนोเคा เคि เคชाเคจी เคे เคฌिเคจा เค्เคฏा เคนोเคा? เค्เคฏा เคฏे เคธเคฎเคฏ เคนเคฎ เค เคชเคจे เคคाเคฒाเคฌ, เค เคชเคจे เคฏเคนाँ เคชाเคจी เคฌเคนเคจे เคे เคฐाเคธ्เคคे เคคाเคฒाเคฌों เคฎें เคชाเคจी เคเคจे เคे เคो เคฎाเคฐ्เค เคนोเคคे เคนैं เคเคนाँ เคชเคฐ เคूเฅा-เคเคเคฐा เคฏा เคुเค เคจ เคुเค encroachment เคนो เคाเคคा เคคो เคชाเคจी เคเคจा เคฌंเคฆ เคนो เคाเคคा เคนै เคเคฐ เคเคธเคे เคाเคฐเคฃ เคเคฒ-เคธंเค्เคฐเคน เคงीเคฐे-เคงीเคฐे เคเคฎ เคนोเคคा เคा เคฐเคนा เคนै। เค्เคฏा เคนเคฎ เคเคจ เคชुเคฐाเคจी เคเคเคนों เคो เคซिเคฐ เคธे เคเค เคฌाเคฐ เคुเคฆाเค เคเคฐเคे, เคธเคซाเค เคเคฐเคे เค เคงिเค เคเคฒ-เคธंเคเคฏ เคे เคฒिเค เคคैเคฏाเคฐ เคเคฐ เคธเคเคคे เคนैं เค्เคฏा? เคिเคคเคจा เคชाเคจी เคฌเคाเคฏेंเคे เคคो เคชเคนเคฒी เคฌाเคฐिเคถ เคฎें เคญी เค เคเคฐ เคชाเคจी เคฌเคा เคฒिเคฏा, เคคाเคฒाเคฌ เคญเคฐ เคเค, เคนเคฎाเคฐे เคจเคฆी เคจाเคฒे เคญเคฐ เคเค เคคो เคเคญी เคชीเคे เคฌाเคฐिเคถ เคฐूเค เคญी เคाเคฏे เคคो เคนเคฎाเคฐा เคจुเคเคธाเคจ เคเคฎ เคนोเคคा เคนै।
เคเคธ เคฌाเคฐ เคเคชเคจे เคฆेเคा เคนोเคा 5 เคฒाเค เคคाเคฒाเคฌ, เคेเคค-เคคाเคฒाเคฌ เคฌเคจाเคจे เคा เคฌीเฅा เคเค ाเคฏा เคนै। เคฎเคจเคฐेเคा เคธे เคญी เคเคฒ-เคธंเคเคฏ เคे เคฒिเค assets create เคเคฐเคจे เคी เคคเคฐเคซ เคฌเคฒ เคฆिเคฏा เคนै। เคाँเคต-เคाँเคต เคชाเคจी เคฌเคाเค, เคเคจे เคตाเคฒी เคฌाเคฐिเคถ เคฎें เคฌूँเคฆ-เคฌूँเคฆ เคชाเคจी เคैเคธे เคฌเคाเคँ। เคाँเคต เคा เคชाเคจी เคाँเคต เคฎें เคฐเคนे, เคฏे เค เคญिเคฏाเคจ เคैเคธे เคเคฒाเคฏें, เคเคช เคฏोเคเคจा เคฌเคจाเคเค, เคธเคฐเคाเคฐ เคी เคฏोเคเคจाเคं เคธे เคुเฅिเค เคคाเคि เคเค เคเคธा เคเคจ-เคंเคฆोเคฒเคจ เคเฅा เคเคฐें, เคคाเคि เคนเคฎ เคชाเคจी เคธे เคเค เคเคธा เคเคจ-เคเคจ्เคฆोเคฒเคจ เคเฅा เคเคฐें เคिเคธเคे เคชाเคจी เคा เคฎाเคนเคค्เคฎ्เคฏ เคญी เคธเคฎเคें เคเคฐ เคชाเคจी เคธंเคเคฏ เคे เคฒिเค เคนเคฐ เคोเค เคुเฅे। เคฆेเคถ เคฎें เคเค เคเคธे เคाँเคต เคนोंเคे, เคเค เคเคธे เคช्เคฐเคเคคिเคถीเคฒ เคिเคธाเคจ เคนोंเคे, เคเค เคเคธे เคाเคเคฐूเค เคจाเคเคฐिเค เคนोंเคे เคिเคจ्เคนोंเคจे เคเคธ เคाเคฎ เคो เคिเคฏा เคนोเคा। เคฒेเคिเคจ เคซिเคฐ เคญी เค เคญी เคเคฐ เค्เคฏाเคฆा เคเคฐเคจे เคी เคเคตเคถ्เคฏเคเคคा เคนै।
เคฎेเคฐे เคिเคธाเคจ เคญाเคเคฏो-เคฌเคนเคจों, เคฎैं เคเค เคฌाเคฐ เคเค เคซिเคฐ เคธे เคฆोเคนเคฐाเคจा เคाเคนเคคा เคนूँ। เค्เคฏोंเคि เคชिเคเคฒे เคฆिเคจों เคญाเคฐเคค เคธเคฐเคाเคฐ เคจे เคเค เคฌเคนुเคค เคฌเฅा เคिเคธाเคจ เคฎेเคฒा เคฒเคाเคฏा เคฅा เคเคฐ เคฎैंเคจे เคฆेเคा เคि เค्เคฏा-เค्เคฏा เคเคงुเคจिเค technology เคเค เคนै, เคเคฐ เคिเคคเคจा เคฌเคฆเคฒाเคต เคเคฏा เคนै, เคृเคทि เค्เคทेเคค्เคฐ เคฎें, เคฒेเคिเคจ เคซिเคฐ เคญी เคเคธे เคेเคคों เคคเค เคชเคนुँเคाเคจा เคนै เคเคฐ เค เคฌ เคिเคธाเคจ เคญी เคเคนเคจे เคฒเคा เคนै เคि เคญเค เค เคฌ เคคो fertilizer เคเคฎ เคเคฐเคจा เคนै। เคฎैं เคเคธเคा เคธ्เคตाเคเคค เคเคฐเคคा เคนूँ। เค เคงिเค fertilizer เคे เคฆुเคฐुเคชเคฏोเค เคจे เคนเคฎाเคฐी เคงเคฐเคคी เคฎाँ เคो เคฌीเคฎाเคฐ เคเคฐ เคฆिเคฏा เคนै เคเคฐ เคนเคฎ เคงเคฐเคคी เคฎाँ เคे เคฌेเคे เคนैं, เคธเคจ्เคคाเคจ เคนैं เคนเคฎ เค เคชเคจी เคงเคฐเคคी เคฎाँ เคो เคฌीเคฎाเคฐ เคैเคธे เคฆेเค เคธเคเคคे เคนैं। เค เค्เคे เคฎเคธाเคฒे เคกाเคฒें เคคो เคाเคจा เคिเคคเคจा เคฌเฅिเคฏा เคฌเคจเคคा เคนै, เคฒेเคिเคจ เค เค्เคे เคธे เค เค्เคे เคฎเคธाเคฒे เคญी เค เคเคฐ เค्เคฏाเคฆा เคฎाเคค्เคฐा เคฎें เคฆाเคฒ เคฆें เคคो เคตो เคाเคจा เคाเคจे เคा เคฎเคจ เคเคฐเคคा เคนै เค्เคฏा? เคตเคนी เคाเคจा เคฌुเคฐा เคฒเคเคคा เคนै เคจ? เคฏे fertilizer เคा เคญी เคเคธा เคนी เคนै, เคिเคคเคจा เคนी เคเคค्เคคเคฎ fertilizer เค्เคฏों เคจ เคนो, เคฒेเคिเคจ เคนเคฆ เคธे เค्เคฏाเคฆा fertilizer เคा เคเคชเคฏोเค เคเคฐेंเคे เคคो เคตो เคฌเคฐ्เคฌाเคฆी เคा เคाเคฐเคฃ เคฌเคจ เคाเคฏेเคा। เคนเคฐ เคीเฅ balance เคนोเคจी เคाเคนिเคฏे เคเคฐ เคเคธเคธे เคเคฐ्เคा เคญी เคเคฎ เคนोเคा, เคชैเคธे เคเคชเคे เคฌเคेंเคे। เคเคฐ เคนเคฎाเคฐा เคคो เคฎเคค เคนै - เคเคฎ cost เค्เคฏाเคฆा output, “เคเคฎ เคฒाเคเคค, เค्เคฏाเคฆा เคชाเคตเคค”, เคเคธी เคฎंเคค्เคฐ เคो เคฒे เคเคฐเคे เคเคฒเคจा เคाเคนिเค เคเคฐ เคตैเค्เคाเคจिเค เคคौเคฐ-เคคเคฐीเคों เคธे เคนเคฎ เค เคชเคจे เคृเคทि เคो เคเคे เคฌเฅाเคจा เคाเคนिเค। เคฎैं เคเคถा เคเคฐเคคा เคนूँ เคि เคเคฒ เคธंเคเคฏ เคฎें เคो เคญी เคเคตเคถ्เคฏเค เคाเคฎ เคเคฐเคจा เคชเฅे, เคนเคฎाเคฐे เคชाเคธ เคเค-เคฆो เคฎเคนीเคจे เคนैं เคฌाเคฐिเคถ เคเคจे เคคเค, เคนเคฎ เคชूเคฐे เคฎเคจोเคฏोเค เคธे เคเคธเคो เคเคฐें। เคिเคคเคจा เคชाเคจी เคฌเคेเคा เคिเคธाเคจी เคो เคเคคเคจा เคนी เค्เคฏाเคฆा เคฒाเคญ เคนोเคा, เฅिเคจ्เคฆเคी เคเคคเคจी เคนी เค्เคฏाเคฆा เคฌเคेเคी।
เคฎेเคฐे เคช्เคฏाเคฐे เคฆेเคถเคตाเคธिเคฏो, 7 เค เคช्เคฐैเคฒ เคो ‘World Health Day’ เคนै เคเคฐ เคเคธ เคฌाเคฐ เคฆुเคจिเคฏा เคจे ‘World Health Day’ เคो ‘beat Diabetes’ เคเคธ theme เคชเคฐ เคेเคจ्เคฆ्เคฐिเคค เคिเคฏा เคนै। diabetes เคो เคชเคฐाเคธ्เคค เคเคฐिเค। Diabetes เคเค เคเคธा เคฎेเคเคฌाเคจ เคนै เคि เคตो เคนเคฐ เคฌीเคฎाเคฐी เคी เคฎेเคเคฌाเคจी เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคเคคुเคฐ เคฐเคนเคคा เคนै। เคเค เคฌाเคฐ เค เคเคฐ diabetes เคुเคธ เคเคฏा เคคो เคเคธเคे เคชीเคे เคขेเคฐ เคธाเคฐे เคฌीเคฎाเคฐी เคुเคฐुเคชी เคฎेเคนเคฎाเคจ เค เคชเคจे เคเคฐ เคฎें, เคถเคฐीเคฐ เคฎें เคुเคธ เคाเคคे เคนैं। เคเคนเคคे เคนैं 2014 เคฎें เคญाเคฐเคค เคฎें เฅเคฐीเคฌ เคธाเคกे เคः เคเคฐोเฅ diabetes เคे เคฎเคฐीเค เคฅे। 3 เคช्เคฐเคคिเคถเคค เคฎृเคค्เคฏु เคा เคाเคฐเคฃ เคเคนเคคे เคนैं เคि diabetes เคชाเคฏा เคเคฏा। เคเคฐ diabetes เคे เคฆो เคช्เคฐเคाเคฐ เคนोเคคे เคนैं เคเค Type-1, Type-2. Type- 1 เคฎें เคตंเคถเคเคค เคฐเคนเคคा เคนै, hereditary เคนै, เคฎाเคคा-เคชिเคคा เคो เคนै เคเคธเคฒिเค เคฌाเคฒเค เคो เคนोเคคा เคนै। เคเคฐ Type-2 เคเคฆเคคों เคे เคाเคฐเคฃ, เคเคฎ्เคฐ เคे เคाเคฐเคฃ, เคฎोเคाเคชे เคे เคाเคฐเคฃ। เคนเคฎ เคเคธเคो เคจिเคฎंเคค्เคฐเคฃ เคฆेเคเคฐ เคे เคฌुเคฒाเคคे เคนैं। เคฆुเคจिเคฏा diabetes เคธे เคिंเคคिเคค เคนै, เคเคธเคฒिเค 7 เคคाเคฐीเค เคो ‘World Health Day’ เคฎें เคเคธเคो theme เคฐเคा เคเคฏा เคนै। เคนเคฎ เคธเคฌ เคाเคจเคคे เคนैं เคि เคนเคฎाเคฐी life style เคเคธเคे เคฒिเค เคธเคฌเคธे เคฌเฅा เคाเคฐเคฃ เคนै। เคถเคฐीเคฐिเค เคถ्เคฐเคฎ เคเคฎ เคนो เคฐเคนा เคนै। เคชเคธीเคจे เคा เคจाเคฎ-เค-เคจिเคถाเคจ เคจเคนीं เคนै, เคเคฒเคจा-เคซिเคฐเคจा เคนो เคจเคนीं เคฐเคนा เคนै। เคेเคฒ เคญी เคेเคฒेंเคे เคคो online เคेเคฒเคคे เคนै, off-line เคुเค เคจเคนीं เคนो เคฐเคนा เคนै। เค्เคฏा เคนเคฎ, 7 เคคाเคฐीเค เคธे เคुเค เคช्เคฐेเคฐเคฃा เคฒे เคเคฐ เคे เค เคชเคจे เคจिเคी เคीเคตเคจ เคฎें diabetes เคो เคชเคฐाเคธ्เคค เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคुเค เคเคฐ เคธเคเคคे เคนै เค्เคฏा? เคเคชเคो เคฏोเค เคฎें เคฐूเคि เคนै เคคो เคฏोเค เคीเคिเค เคจเคนीं เคคो เคเคฎ เคธे เคเคฎ เคฆौเฅเคจे เคเคฒเคจे เคे เคฒिเค เคคो เคाเคเคฏे। เค เคเคฐ เคฎेเคฐे เคฆेเคถ เคा เคนเคฐ เคจाเคเคฐिเค เคธ्เคตเคธ्เคฅ เคนोเคा เคคो เคฎेเคฐा เคญाเคฐเคค เคญी เคคो เคธ्เคตเคธ्เคฅ เคนोเคा। เคเคญी เคเคฌाเคฐ เคนเคฎ เคธंเคोเคเคตเคถ medical check-up เคจเคนीं เคเคฐเคตाเคคे เคนैं। เคเคฐ เคซिเคฐ เคฌเคนुเคค เคฌुเคฐे เคนाเคฒ เคนोเคจे เคे เคฌाเคฆ เคง्เคฏाเคจ เคฎें เคเคคा เคนै เคि เคเคน... เคนो... เคฎेเคฐा เคคो เคฌเคนुเคค เคชुเคฐाเคจा diabetes เคฅा। Check เคเคฐเคจे เคฎें เค्เคฏा เคाเคคा เคนै เคเคคเคจा เคคो เคเคฐ เคฒीเคिเคฏे เคเคฐ เค เคฌ เคคो เคธाเคฐी เคฌाเคคें เคเคชเคฒเคฌ्เคง เคนैं। เคฌเคนुเคค เคเคธाเคจी เคธे เคนो เคाเคคी เคนैं। เคเคช เฅเคฐूเคฐ เคเคธเคी เคिंเคคा เคीเคिเค।
24 เคฎाเคฐ्เค เคो เคฆुเคจिเคฏा เคจे TB Day เคฎเคจाเคฏा। เคนเคฎ เคाเคจเคคे เคนै, เคเคฌ เคฎैं เคोเคा เคฅा เคคो TB เคा เคจाเคฎ เคธुเคจเคคे เคนी เคกเคฐ เคाเคคे เคฅे। เคเคธा เคฒเคเคคा เคฅा เคि เคฌเคธ เค เคฌ เคคो เคฎौเคค เค เคเคฏी। เคฒेเคिเคจ เค เคฌ TB เคธे เคกเคฐ เคจเคนीं เคฒเคเคคा เคนै। เค्เคฏोंเคि เคธเคฌเคो เคฎाเคฒूเคฎ เคนै เคि TB เคा เคเคชเคाเคฐ เคนो เคธเคเคคा เคนै, เคเคฐ เค เคธाเคจी เคธे เคนो เคธเคเคคा เคนै। เคฒेเคिเคจ เคเคฌ TB เคเคฐ เคฎौเคค เคुเฅ เคเค เคฅे เคคो เคนเคฎ เคกเคฐเคคे เคฅे เคฒेเคिเคจ เค เคฌ TB เคे เคช्เคฐเคคि เคนเคฎ เคฌेเคชเคฐเคตाเคน เคนो เคเค เคนैं। เคฒेเคिเคจ เคฆुเคจिเคฏा เคी เคคुเคฒเคจा เคฎें TB เคे เคฎเคฐीเคों เคी เคธंเค्เคฏा เคฌเคนुเคค เคนै। TB เคธे เค เคเคฐ เคฎुเค्เคคि เคชाเคจी เคนै เคคो เคเค เคคो correct treatment เคाเคนिเคฏे เคเคฐ complete treatment เคाเคนिเคฏे। เคธเคนी เคเคชเคाเคฐ เคนो เคเคฐ เคชूเคฐा เคเคชเคाเคฐ เคนो। เคฌीเค เคฎें เคธे เคोเฅ เคฆिเคฏा เคคो เคตो เคฎुเคธीเคฌเคค เคจเค เคชैเคฆा เคเคฐ เคฆेเคคा เคนै। เค เค्เคा TB เคคो เคเค เคเคธी เคीเฅ เคนै เคि เค เฅोเคธ-เคชเฅोเคธ เคे เคฒोเค เคญी เคคเคฏ เคเคฐ เคธเคเคคे เคนै เคि เค เคฐे เคญเค check เคเคฐो เคฆेเคो, TB เคนो เคเคฏा เคนोเคा। เฅाเคธी เค เคฐเคนी เคนै, เคฌुเคाเคฐ เคฐเคนเคคा เคนै, เคตเฅเคจ เคเคฎ เคนोเคจे เคฒเคเคคा เคนै। เคคो เค เฅोเคธ-เคชเฅोเคธ เคो เคญी เคชเคคा เคเคฒ เคाเคคा เคนै เคि เคฆेเคो เคฏाเคฐ เคเคนीं เคเคธเคो TB-VB เคคो เคจเคนीं เคนुเค। เคเคธเคा เคฎเคคเคฒเคฌ เคนुเค เคि เคฏे เคฌीเคฎाเคฐी เคเคธी เคนै เคि เคिเคธเคो เคเคฒ्เคฆ เคाँเค เคी เคा เคธเคเคคी เคนै।
เคฎेเคฐे เคช्เคฏाเคฐे เคฆेเคถเคตाเคธिเคฏो, เคเคธ เคฆिเคถा เคฎें เคฌเคนुเคค เคाเคฎ เคนो เคฐเคนा เคนै। เคคेเคฐเคน เคนเฅाเคฐ เคชांเค เคธौ เคธे เค เคงिเค Microscopy Centre เคนैं। เคाเคฐ เคฒाเค เคธे เค เคงिเค DOT provider เคนैं। เค เคจेเค advance labs เคนैं เคเคฐ เคธाเคฐी เคธेเคตाเคँ เคฎुเฅ्เคค เคฎें เคนैं। เคเคช เคเค เคฌाเคฐ เคाँเค เคคो เคเคฐा เคฒीเคिเค। เคเคฐ เคฏे เคฌीเคฎाเคฐी เคा เคธเคเคคी เคนै। เคฌเคธ เคธเคนी เคเคชเคाเคฐ เคนो เคเคฐ เคฌीเคฎाเคฐी เคจเคท्เค เคนोเคจे เคคเค เคเคชเคाเคฐ เคाเคฐी เคฐเคนे। เคฎैं เคเคชเคธे เคเค्เคฐเคน เคเคฐूँเคा เคि เคाเคนे TB เคนो เคฏा Diabetes เคนो เคนเคฎें เคเคธे เคชเคฐाเคธ्เคค เคเคฐเคจा เคนै। เคญाเคฐเคค เคो เคนเคฎें เคเคจ เคฌीเคฎाเคฐिเคฏों เคธे เคฎुเค्เคคि เคฆिเคฒाเคจी เคนै। เคฒेเคिเคจ เคฏे เคธเคฐเคाเคฐ, เคกॉเค्เคเคฐ, เคฆเคตाเค เคธे เคจเคนीं เคนोเคคा เคนै เคเคฌ เคคเค เคी เคเคช เคจ เคเคฐें। เคเคฐ เคเคธเคฒिเค เคฎैं เคเค เคฎेเคฐे เคฆेเคถเคตाเคธिเคฏों เคธे เคเค्เคฐเคน เคเคฐเคคा เคนूँ เคि เคนเคฎ diabetes เคो เคชเคฐाเคธ्เคค เคเคฐें। เคนเคฎ TB เคธे เคฎुเค्เคคि เคชाเคฏें।
เคฎेเคฐे เคช्เคฏाเคฐे เคฆेเคถเคตाเคธिเคฏो, เค เคช्เคฐैเคฒ เคฎเคนीเคจे เคฎें เคเค เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เค เคตเคธเคฐ เค เคฐเคนे เคนैं। เคตिเคถेเคท เคเคฐ 14 เค เคช्เคฐैเคฒ เคญीเคฎเคฐाเคต เคฌाเคฌा เคธाเคนिเคฌ เค เคฎ्เคฌेเคกเคเคฐ เคा เคเคจ्เคฎเคฆिเคจ। เคเคจเคी 125เคตी เคเคฏंเคคी เคธाเคฒ เคญเคฐ เคชूเคฐे เคฆेเคถ เคฎें เคฎเคจाเค เคเคฏी। เคเค เคชंเคเคคीเคฐ्เคฅ, เคฎเค เคเคจเคा เคเคจ्เคฎ् เคธ्เคฅाเคจ, London เคฎें เคเคจเคी เคถिเค्เคทा เคนुเค, เคจाเคเคชुเคฐ เคฎें เคเคจเคी เคฆीเค्เคทा เคนुเค, 26-เค เคฒीเคชुเคฐ เคฐोเคก, เคฆिเคฒ्เคฒी เคฎें เคเคจเคा เคฎเคนाเคชเคฐिเคจिเคฐ्เคตाเคฃ เคนुเค เคเคฐ เคฎुंเคฌเค เคฎें เคเคนाँ เคเคจเคा เค เคจ्เคคिเคฎ เคธंเคธ्เคाเคฐ เคนुเค เคตो เคैเคค्เคฏ เคญूเคฎि। เคเคจ เคชाँเคों เคคीเคฐ्เคฅ เคे เคตिเคाเคธ เคे เคฒिเค เคนเคฎ เคฒเคाเคคाเคฐ เคोเคถिเคถ เคเคฐ เคฐเคนे เคนैं। เคฎेเคฐा เคธौเคญाเค्เคฏ เคนै เคि เคฎुเคे เคเคธ เคตเคฐ्เคท 14 เค เคช्เคฐैเคฒ เคो เคฎुเคे เคฌाเคฌा เคธाเคนिเคฌ เค เคฎ्เคฌेเคกเคเคฐ เคी เคเคจ्เคฎเคธ्เคฅเคฒी เคฎเค เคाเคจे เคा เคธौเคญाเค्เคฏ เคฎिเคฒ เคฐเคนा เคนै। เคเค เคเคค्เคคเคฎ เคจाเคเคฐिเค เคฌเคจเคจे เคे เคฒिเค เคฌाเคฌा เคธाเคนिเคฌ เคจे เคนเคฎเคจे เคฌเคนुเคค เคुเค เคฆिเคฏा เคนै। เคเคธ เคฐाเคธ्เคคे เคชเคฐ เคเคฒ เคเคฐ เคे เคเค เคเคค्เคคเคฎ เคจाเคเคฐिเค เคฌเคจ เคเคฐ เคे เคเคจเคो เคนเคฎ เคฌเคนुเคค เคฌเฅी เคถ्เคฐเคงांเคเคฒि เคฆे เคธเคเคคे เคนैं।
เคुเค เคนी เคฆिเคจों เคฎें, เคตिเค्เคฐเคฎ เคธंเคตเคค् เคी เคถुเคฐुเคเคค เคนोเคी। เคจเคฏा เคตिเค्เคฐเคฎ เคธंเคตเคค् เคเคเคा। เค เคฒเค-เค เคฒเค เคฐाเค्เคฏों เคฎें เค เคฒเค-เค เคฒเค เคฐूเคช เคธे เคฎเคจाเคฏा เคाเคคा เคนै। เคोเค เคเคธे เคจเคต เคธंเคตเคค्เคธเคฐ เคเคนเคคा เคนै, เคोเค เคुเฅी-เคชเฅเคตा เคเคนเคคा เคนै, เคोเค เคตเคฐ्เคท เคช्เคฐเคคिเคช्เคฐเคคा เคเคนเคคा เคนै, เคोเค เคเคाเคฆी เคเคนเคคा เคนै। เคฒेเคिเคจ เคนिเคจ्เคฆुเคธ्เคคाเคจ เคे เฅเคฐीเคฌ-เฅเคฐीเคฌ เคธเคญी เค्เคทเคค्เคฐों เคฎें เคเคธเคा เคฎเคนाเคค्เคฎ्เคฏं เคนै। เคฎेเคฐी เคจเคต เคตเคฐ्เคท เคे เคฒिเค เคธเคฌ เคो เคฌเคนुเคค-เคฌเคนुเคค เคถुเคญเคाเคฎเคจाเคं เคนै।
เคเคช เคाเคจเคคे เคนैं, เคฎैं เคชिเคเคฒी เคฌाเคฐ เคญी เคเคนा เคฅा เคि เคฎेเคฐे ‘เคฎเคจ เคी เคฌाเคค’ เคो เคธुเคจเคจे เคे เคฒिเค, เคเคญी เคญी เคธुเคจ เคธเคเคคे เคนैं। เฅเคฐीเคฌ-เฅเคฐीเคฌ 20 เคญाเคทाเคँ เคฎें เคธुเคจ เคธเคเคคे เคนैं। เคเคชเคे เค เคชเคจे เคธเคฎเคฏ เคชเคฐ เคธुเคจ เคธเคเคคे เคนैं। เคเคชเคे เค เคชเคจे เคฎोเคฌाเคเคฒ เฅोเคจ เคชเคฐ เคธुเคจ เคธเคเคคे เคนैं। เคฌเคธ เคธिเคฐ्เคซ เคเคชเคो เคเค missed call เคเคฐเคจा เคนोเคคा เคนै। เคเคฐ เคฎुเคे เฅुเคถी เคนै เคि เคเคธ เคธेเคตा เคा เคฒाเคญ เค เคญी เคคो เคเค เคฎเคนीเคจा เคฌเฅी เคฎुเคถ्เคिเคฒ เคธे เคนुเค เคนै। เคฒेเคिเคจ 35 เคฒाเฅ เคฒोเคों เคจे เคเคธเคा เคซाเคฏเคฆा เคเค ाเคฏा। เคเคช เคญी เคจंเคฌเคฐ เคฒिเค เคฒीเคिเคฏे 81908-81908. เคฎैं repeat เคเคฐเคคा เคนूँ 81908-81908. เคเคช missed call เคเคฐिเค เคเคฐ เคเคฌ เคญी เคเคชเคी เคธुเคตिเคงा เคนो เคชुเคฐाเคจी ‘เคฎเคจ เคी เคฌाเคค’ เคญी เคธुเคจเคจा เคाเคนเคคे เคนो เคคो เคญी เคธुเคจ เคธเคเคคे เคนो, เคเคชเคी เค เคชเคจी เคญाเคทा เคฎें เคธुเคจ เคธเคเคคे เคนो। เคฎुเคे เฅुเคถी เคนोเคी เคเคชเคे เคธाเคฅ เคुเฅे เคฐเคนเคจे เคी।
เคฎेเคฐे เคช्เคฏाเคฐे เคฆेเคถเคตाเคธिเคฏो, เคเคชเคो เคฌเคนुเคค-เคฌเคนुเคค เคถुเคญเคाเคฎเคจाเคฏें। เคฌเคนुเคค-เคฌเคนुเคค เคงเคจ्เคฏเคตाเคฆ।
Subscribe to:
Comments (Atom)